28/11/2021

نمیک

گروه پژوهشی توسعه فناوری نمیک

قارچ دنبلان
قارچ دنبلان تعداد گونه های قارچ در سراسر جهان مشخص نیست ولی برآورد می شود که بیش از 180 نوع مختلف از قارچ دنبلان در سراسر جهان وجود دارد (Payen et al., 2014; Bonito et al., 2010) . قارچ ها از جنبه های مختلفی مانند دارویی، تولید مواد شیمیایی، تغذیه و .... اهمیت دارند و حدود 5 تا 6 هزار گونه قارچی که دارای زندگی اکتومیکوریزا با ریشه های گیاهی هستند

قارچ دنبلان

تعداد گونه های قارچ در سراسر جهان مشخص نیست ولی برآورد می شود که بیش از 180 نوع مختلف از
قارچ دنبلان در سراسر جهان وجود دارد (Payen et al., 2014; Bonito et al., 2010) . قارچ ها از جنبه های
مختلفی مانند دارویی، تولید مواد شیمیایی، تغذیه و …. اهمیت دارند و حدود 5 تا 6 هزار گونه قارچی که
دارای زندگی اکتومیکوریزا با ریشه های گیاهی هستند از نقاط مختلف جهان گزارش شده است (Agerer, 2006) .
بیشتر قارچ هایی که تولید اندام بارده زیرزمینی مایکروسکوپی می نمایند از دسته آسکومیستها بوده و تحت
عنوان قارچ دنبلان شناسایی و معرفی میگردد (Miller et al., 1999) . دنبلان گونه ای زیرزمینی از قارچ های
آسکومیست هست که متعلق به جنس Tuber می باشد (Buntgen et al., 2011) . در گونه های مختلف رنگ
های قرمز تیره، خاکستری، سفید، بنفش و سیاه دیده می شود. این قارچ در حین رشد خاک های روی خود
را بالا می آورد و به همین دلیل در زبان ترکی این قارچ را دنبالان )متورم( نام داده اند.
این قارچ با گیاهان میزبان خاصی رشد میکند و به طور کلی شکلی گرد دارند. برخی از گونه های آن ارزش
تجاری داشته (Hall et al., 2007) و از زمان های قدیم، مادهی غذایی لذیذ بوده و به عنوان طلای زیرزمینی
شناخته شده است (Jinming et al., 2001) . این قارچ عطر و طعم مطلوبی دارد (Costa et al., 2015) و
به همین دلیل گران قیمت ترین قارچ خوراکی نیز می باشد (Luard, 2006) .
بیشترین میزان مصرف قارچ دنبلان در رستورانها، صنایع غذایی، تهیه انواع سسها و روغنهای معطر و
نیز داروسازی است.
قارچ دنبلان در همزیستی با ریشه بعضی از درختان مانند صنوبر، کاج، فندق، بلوط، بید و درختچه ها به
صورت میوه رشد میکند (Agaede et al., 2013; Malo et al., 2006) . همچنین باعث بهبود شرایط رشد
گیاهان میزبان میشود (Buntgen et al., 2011) .
با وجو این که در کشور های اروپایی مطلعاتی روی جنبه های مختلف این قارچ صورت گرفته است، ولی
اطلاعات کمی در مورد اکولوژی و توزیع آن منتشر شده است (Ludwig and Schnittlen, 1996) .
رایحه شدید قارچ دنبلان یک سیگنال مناسب برای جذب جانوران است که باعث افزایش پراکندگی هاگ ها
و در نتیجه تولید مثل این قارچ می شود (Costa et al., 2015)

گیاه شناسی

قارچ های خوراکی دنبلان از رده آسکومیست های آپوتس دار بوده و در دو جنس تیوبر و ترفیزیا طبقه بندی
می شوند (Stobbe et al., 2012) . دارای ترکیبات شیمیایی مانند )متیل(، )متان(، از میان ترکیبات گوگرد
هگزاتال، متل باتانال، از میان آلدئیدها متیلاتانال گزارش شده است و در گونه های مختلف به رنگ های قرمز
تیره، خاکستری، سفید، بنفش و سیاه دیده می شوند، لذیذترین آنها دارای پوسته خارجی سیاه رنگ هست
(Costa et al., 2015) .
فاقد هرگونه ساقه یا ریشه می باشند و فقط قسمت پایین آن به خاک چسبیده و از آن قسمت مواد غذایی را
جذب می کنند.
قارچ دنبلان به فارسی )دنبلان( و )دمبلان( و به آذربایجانی )طملان( و در کتب طب سنتی با اسامی )نبات
الرعد( و نوعی )سماروغ( و )شحم الارض( و )نوعی فطر(، به فرانسوی انواع آن را (Truffl) و به انگلیسی
(Truffle) گویند. دنبلان های اروپایی از راسته Tuberal ، طبقهی Ascomycetes ، خانواده Tuberaceae
هستند و اغلب آنها از گیاهان دارویی می باشند. سه گونه از این دنبلان ها طبق مطالعات آقای شاتن در ایران
شناخته شده است که نام علمی آن ها عبارت است از:
1 – سال 1897 در آذربایجان با نام Terfezia aphroditis chatin
2 – سال 1897 در اطراف تهران و فارس با نام Terfezia hafazii chatin
3 – سال 1897 در اطراف کوه های تهران Terfezia hanotauxii chatin
رنگ پوست آنها بر خلاف دنبلان های اروپایی روشن و خاکستری روشن است. اندازه بزرگی آن از یک فندق
یا یک پرتقال یا بزرگتر می رسد.

شاخه
Ascomycota
زیر شاخه
Pezizomycotina
رده
Pezizomycetes
راسته
Pezizales
تیره

Tuberaceae

مهم ترین آن ها از نظر اقتصادی قارچ سفید دنبلان با ارزش (Tuber Magnatum Pico) و قارچ دنبلان سیاه
باارزش ) (Tuber Melanosporum Vitt می باشد.

پراکنش قارچ دنبلان در ایران و جهان

منشاء قارچ خوراکی دنبلان فرانسه، ایتالیا و اسپانیا می باشد (Stobbe, 2012) . قارچ دنبلان سیاه در اروپا
پراکنده است. این گونه ها در کشور های نزدیک آلمان، فرانسه، سوئیس و لهستان دیده شده اند. در ایران در
اغلب مناطق از جمله آذربایجان، کوه های ماکو، چالدران، پلدشت، چایپاره، مرند، جلفا، منطقه ارسباران، و
بخش یامچی، خوی، میانه، دشت مغان، استان زنجان شهرستان طارم و خدابنده، در شهرهای مرکزی و جنوبی
کشور استانهای فارس، منطقه زردکوه چهارمحال و بختیاری، یاسوج، هرمزگان، شهرستان دامغان، استان
سمنان همدان، استان سیستان و بلوچستان، لرستان، کرمانشاه و تهران، مناطق شمالی ایران به ویژه استان
گلستان منطقه ترکمن صحرا شهرستانهای
گنبد، کندوان، دو هزار، شهسوار استان گیلان شهر لوشان، تپه
های گلفرج و مارازا و طالب گلی، استان خراسان شمالی شهرستان سراوان و حتی جزیره کیش می روید. فلور
دنبلان های ایرانی شبیه به دنبلان های مدیترانه و کرانه های جنوبی خلیج فارس است )مستوفی زاده قلمفرسا
و همکاران 1398 (. گونه های مختلف از این قارچ عمدتا سمت ارتفاعات بالاتر و عرض های شمالی رشد
میکنند (Burrows, 2011) . کاهش پراکندگی این نوع قارچ ها، احتمالا به دلیل افزایش دما و کاهش میزان
بارندگی است (Bantgen et al., 2011) .
قارچ دنبلان یا دنبلان کوهی که در زبان لاتین به نام Truffle mushroom شهرت دارد. بیشترین نوع دنبلانی
که در ایران جمعآوری میشود انواع دنبلان بیابانی )Desert truffle( هستند که در دشتها به رنگهای قهوهای
یا سفید دیده می شوند و برداشت آنها از اواسط زمستان و اوایل بهار از مناطق جنوبی کشور مانند: جنوب
شیراز: جهرم) به ویژه در بخش خفر(، سروستان، فراشبند و فیروزآباد، دشت کهنه لارستان، زریندشت
)حاجیآباد( و هرمزگان آغاز میشود و تا اواسط اردیبهشت در سایر مناطق کشور مانند آذربایجان، زنجان و
شمال خراسان ادامه مییابد. قارچ دنبلان در بیشههای منطقه ارسباران، مخصوصاً در نزدیکیهای روستای
دریلو به وفور یافت میشود. همچنین در بخش یامچی در آذربایجان شرقی نیز بسیار یافت میشود؛ و از
محصولات اقتصادی این منطقه میباشد. دنبلانهای بخش یامچی دارای مرغوبیت بالایی هستند و بسیاری از
اهالی شهر یامچی در خرید و فروش دنبلان حتی در بازارهای جهانی نیز نقش دارند.
اندازه قارچ دنبلان از یک فندق تا اندازه یک پرتقال متفاوت است اما نوعی از آن که در فارس میروید، شکلی
شبیه سیبزمینی دارد. به نظر میرسد کشت و کار این قارچها در زمینهایی که بکر است هم موجب درآمدزایی
افراد بومی میشود.

عقیده برا این است زمانی که رعد و برق اتفاق بیافتد، قارچ دنبلان از زمین میروید. در برخی مناطق به آن
)زور زمین( نیز گفته میشود و چون رعد و برق باعث افزایش نیترات خاک میشود، معمولاً این قارچ پس از
رعد و برق میروید. این قارچ در حین رشد، خاک روی خود را اندکی بالا میآورد و از همین نشانه قارچ را
میتوان قارچ دنبلان را پیدا کرد.

محل رویش آن در زمینهایی با شیب و تپهها است وسطج خاک روی آنها اندکی برآمده و ترکخورده است
و در خارج از کشور آن ها را به وسیله سگ یا خوک پیدا میکنند.

قارچهای دنبلان معمولاً دسته دسته در عمق 30 سانتیمتری در خاک و نزدیک به ریشههای گیاهان و درختها
میرویند. قارچ دنبلان به صورت همزیستی با ریشههای درختان جنگلی به وجود میآید و در سطح تجاری در
آزمایشگاهها، نهال آلوده به میسلیومهای قارچ دنبلان را تهیه میکنند و بعد کشت درختان را در زمین انجام
میدهند.
دنبلان به حالت طبیعی در بسیاری از زمینهای معتدل دیده میشوند. مزارع پرورش دنبلان نیز در کشورهای
انگلیس، ایالات متحده آمریکا، اسپانیا، سوئد، نیوزیلند، استرالیا و شیلی فعال هستند.
قارچ دنبلان کوهی سفید در دسامبر سال 2009 به قیمت هر کیلو بیش از 10 هزار دلار امریکا به فروش رسیده
است.

انواع قارچ دنبلان کوهی  انواع ترافل 

دنبلان سیاه فرانسوی )ترافل سیاه فرانسوی Perigord Black Truffle (Tuber melanosporum) :
اگرچه گرانترین ترافل شناخته شده، ترافل سفید ایتالیایی است اما به عقیده ی اکثر مردم ترافل سیاه پریگورد
(T.melanosporum) خوشمزه ترین است. طعم و مزه و بوی این نوع ترافل از ترافل سفید ایتالیایی بسیار
عالی تر است. در درجه حرارت پایین هم می پزد و آن را می توان با انواع دستورالعمل های غذایی متفاوت و
با انواع ترکیبات غذایی مختلف پخت کرد. این در حالی است که ترافل سفید ایتالیایی را فقط به صورت قاچ
های نازک چیپس مانند و خام بر روی غذاها استفاده می کنند.

در نیمکره ی شمالی زمین ترافل سیاه فرانسوی اواخر نوامبر و اوایل مارس برداشت می شود و این زمانی است
که ترافل، رسیده است و پوسته بیرونی (Peridium) آن به رنگ های قهوهای متمایل به قرمز یا قهوه ای و
سیاه دیده می شود. این نوع ترافل دارای برجستگی های زگیل مانندی است که دارای شکل های چهار، پنج
و یا شش وجهی هستند که طول اضلاع این چند وجهی ها 2 تا 5 میلیمتر هست.

 

دنبلان کوهی تابستانی یا ترافل تابستانی (Tuber aestinum=Tuber uncinatum) Burgundy :
ترافل بورگاندی دارای کیفیتی عالی برای پخت وپز است. در سایهی کشف آن توسط محققان و ارائه غذاهای
لذیذ درست شده از آن توسط سرآشپزها، این نوع ترافل در زمان ملکه ویکتوریا از ارزش بالایی برخوردار بود.
بوی ترافل بورگاندی بسیار شدید و طعم آن شبیه طعم فندق است. این نوع ترافل در رستوران های رده بالای
شمال ایتالیا و قسمتی از جنوب فرانسه، گاهی به عنوان جایگزینی برای ترافل سیاه فرانسوی در دستور پخت
غذاها به کاربرده می شود. این نوع ترافل به صورت کنسروی و حتی به صورت ترشی به سرتاسر جهان صادر
می شود.
برشی از ترافل سیاه فرانسوی
جلبای سیاه فرانسوی که در معرض هوا
رگه های آن سفید شده
8
در نیمکره شمالی زمین، ترافل بورگاندی بین ماه های سپتامبر و اواخر دسامبر برداشت می شود و گاهی حتی
تا اواخر ژانویه هم دیده می شوند.

ترافل تابستانی همانطور که از نامش پیداست معمولاً بین ماه می و اوت در اروپا برداشت می شود. طعم و بوی
آن شبیه بورگاندی است اما نه به تندی آن. میوه آن در اندازه، شکل ظاهری و رنگ، شبیه بورگاندی است اما
بافت داخلی آن دارای رنگی فندقی و تیره تر است. سطح پوسته بیرونی ترافل تابستانی هم برجستگی های
بزرگی دارد. اگرچه به خاطر تنوع آن نمی توان از این ویژگی برای تشخیص استفاده کرد. مهمترین ویژگی
بافت داخلی ترافل تابستانی که متفاوت از ترافل بورگاندی است این است که بافت رتیکولی اطراف اسپورها در
ترافل تابستانه، متوسط دارای ارتفاع 2 میکرون است اما در بورگاندی متوسط 4 میکرون است.
دنبلان کوهی زمستانی یا ترافل زمستانی (Tuber brumal) :
ترافل برومیل یک نوع ترافل سیاهرنگ با بویی شبیه قطران )قیر( است. این نوع ترافل توسط کمپانی های
بزرگ سازنده کمپوت ترافل در اروپا خریداری شده و با کمک نمایندگی های ساخت چاشنی غذا و دستورالعمل
های پخت ویژه که بخارات قیر مانند آن را گرفته و به محصولی بسیار لذیذ تبدیل میکنند که تفاوت چندانی
با ترافل سیاه فرانسوی نخواهد داشت. اگرچه ظاهر ترافل زمستانی شبیه ترافل سیاه فرانسوی است اما جدا
سطح بیرونی ترافل بورگاندی یا ترافل تابستانی (Tuber aestivum) که آج های
بزرگ کاملا مشخص است.
9
کردن آنها از هم کار نسبتاً آسانی است زیرا پوست بیرونی این نوع ترافل به سستی به بافت اسفنجی داخلی
آن چسبیده است و به آسانی با ناخن دست می تواند آن را خراشید.

ترافل بنگولی یا ترافل مزنتری ) Bangoli or Mesenterique (Tuber mesentericum :
ترافل بنگولی به طورمعمول در اروپا و زیستگاه آن در محدوده بخشی هایی از فرانسه و ایتالیا است. با نصف
کردن ترافل بنگولی میبینیم که یک حفره فشرده در وسط آن وجود دارد که رگه های سفید شعاعی بافت
داخلی آن بهوضوح دیده می شود و این به ما کمک میکند که آن را از دیگر انواع و مخصوصاً ترافل T.aestivum
بازشناسیم. اسپورهای این نوع ترافل دارای آرایشی نامنتظم و رتیکولی ناکامل است. دارای برجستگی های
زگیلی کوچک در سطح پوست که خطوط عرضی ندارند.

 

دنبلان سیاه صاف یا ترافل سیاه صاف (Tuber macrosporum) :
ترافل سیاه صاف بویی بسیار مطبوع و عالی دارد. اگرچه در ایتالیای مرکزی رایج است اما در سایر مناطق
ایتالیا بسیار کمیاب است و بعضاً در سایر کشورها ازجمله جمهوری چک، فرانسه، آلمان، هلند، رومانی،
صربستان، سوئیس، اکراین و انگلیس یافت می شود. در ایتالیا ترافل سیاه صاف همزمان با ترافل سفید ایتالیایی
و درجایی که این نوع ترافل می روید، یافت می شود و درختان میزبان مشترکی مانند:درخت طوفان (Poplars) ،
فندق و درخت زیرفون (linden) و بلوط دارند. ترافل سیاه صاف در ایتالیا کم ارزش است و قیمت پایینی دارد.
برجستگی های زگیلی روی پوسته این نوع ترافل آنقدر کوچک هستند که تقریباً پوسته آن صاف است. بافت
داخلی آن به رنگ قهوهای خاکستری متمایل به قهوهای ارغوانی است با رگه های سفید. این یک مشخصه
بسیار بارز این نوع ترافل برای تشخیص گونه آن است.

دنبلان کوهی آسیایی یا ترافل های آسیایی:
یکی ازاینگونهها ترافل Tuber sinese است که اواخر سال 1800 در چین پیدا شد اما بهطوری شگفت انگیز
تا سال 1980 دانشمندان قارچشناسی گمان نمیکردند که در بازارهای چین ترافل وجود داشته باشد. ازآنجاکه
بعضی از ترافل های چینی مانند: T.indicum و T.formosanum بسیار شبیه ترافل سیاه فرانسوی است، در
سال 1980 میلادی یک محموله آزمایشی ترافل به آلمان فرستاده شد. اما تا سال 1993 بهصورت رسمی هیچ
محموله ترافلی از چین به اروپا فرستاده نشد تا جایی که صادرات ترافل از چین بسیار کاهش یافت. در سال
1994 و 1995 کشور فرانسه حدود 5 / 13 تن برداشت ترافل داشت. درحالیکه چیزی حدود 23.5 تن ترافل از
کشورهای آسیایی مانند چین و ایران به کشور وارد کرد.

دنبلان کوهی سفید ایتالیایی یا ترافل سفید ایتالیایی (Tuber magnatum) :
ترافل سفید ایتالیایی گرانترین نوع ترافل جهان است که قیمت آن 2 تا 5 برابر قیمت ترافل سیاه فرانسوی
است. این نوع ترافل معمولاً بین ماههای اوت و ژوئن در ایتالیا پیدا می شود اما به دلیل دمای بالای تابستانی
و پیدایش لارو حشرات و باکتری های فاسد کننده، ترافل ها قبل از اواسط سپتامبر میرسند و بوی نامطبوع و
طعم و مزه ترافل فاسد شده می دهند.
وی تند و عطری مطبوع و عجیب وغریب اما طعم عالی ترافل سفید ایتالیایی، یادآور بوی سیر و پنیر با بوی
بسیار خفیف گاز متان است. معمولاً ترافل سفید ایتالیایی را بهصورت نپخته و با گذاشتن قطعه هایی چیپسی
مانند روی غذاهایی مانند پاستا و سالاد مصرف می شود. این نوع ترافل همچنین به صورت کنسرو شده و

بهصورت ترشی ترافل برای مصارف تجاری در بازار یافت می شود. این کار باعث تغییر بوی ترافل می شود،
ازاینرو نسبت به ترافل تازه قیمت پایین تری دارد. رافل سفید ایتالیایی تازه، به راحتی قابل شناسایی است.
اندازه آنها از چند گرم تا بیشتر از یک کیلوگرم است و پوسته ای صاف و چرمی)مخملی( شکل دارد. رنگ آن
بسته به زیستگاه و نوع درخت میزبان آن به رنگ های قهوه ای متمایل به زرد کمرنگ تا زرد اخرایی، سبز
زیتونی یا خاکستری متمایل به سبز ، سیاه زنگ زده یا قهوهای خالدار دیده می شود.

دنبلان کوهی بیانچیتو یا ترافل بیانچیتو ) Bianchetto (Tuber borchii=Tuber albidum :
در ایتالیا معمولاً ترافل Tuber borchii را بانام bianchetto )ترافل سفید( نام می برند تا آن را از گرانترین
ترافل یعنی ترافل سفید ایتالیایی بازشناسند. دیگر نام های رایج این نوع ترافل، ترافل مارس و ترافل کاج
جنگلی است که به زمان برداشت این نوع ترافل یعنی ماه مارس و نوع زیستگاه آن اشاره می کند. اگرچه ترافل
بیانچیتو گونه ای مرغوب است اما دارای قیمتی پایین است. سایز ترافل بیانچیتو از اندازه یک نخودفرنگی تا
اندازه تخم مرغ است که دارای رنگ زرد کمرنگ تا قهوهای متمایل به قرمز است. بنابراین ترافل بیانچیتو می
تواند شبیه ترافل سفید ایتالیایی باشد و امکان دارد آنها را به جای هم از عمد و یا ناآگاهانه بفروشند. همچنین
بوی آن نیز شبیه ترافل سفید ایتالیایی است. اگرچه بوی سیرمانند آن نسبت به ترافل سفید ایتالیایی بیشتر
است. تفاوت اصلی بین این دو نوع ترافل آن است که بیانچیتو در فصل زمستان و اوایل بهار برداشت می شود
درحالیکه ترافل سفید ایتالیایی در اواخر پاییز و اوایل زمستان برداشت می شود و بیانچیتو دارای بافت داخلی
تیره تر و رگه های پهن تری است. بهر حال این دو نوع ترافل به آسانی به وسیله اسپورهایشان از هم قابل
تشخیص هستند.

 

دنبلان کوهی صحرایی یا ترافل صحرایی Eremiomyces,Kalaharituber,Terfezia,Tirmania :
ترافل صحرایی به صورتی گسترده در مناطق خاورمیانه، حوضه مدیترانه، آفریقای جنوبی و مناطق دوردست
جنوبی صحرای کالاهاری یعنی بوتسوانا برداشت می شود. ترافل صحرای نیز عموماً یک نوع ترافل لوکس و
گران قیمت به حساب می آید درحالیکه تنها یک غذای نجات دهنده برای کسی است که بتواند آن را پیدا
کند.
اگرچه گونه های Tirmania در ایتالیا و فرانسه و سایر کشور های اروپایی، دیگر زیاد محبوب نیستند اما گاه
گاهی از کشورهای ایران و سوریه به عنوان ترافل سفید ایتالیایی به اروپا صادر می شود. ترافل صحرایی به
صورت محلی توسط عرب های صحرانشین به عنوان دارویی برای پوست، چشم و دیابت و تقویت کننده میل
جنسی و Terfezia به عنوان تولیدکننده آنتیبیوتیک شناخته شده است.
ترافل صحرایی در اندازه هایی به قطر 10 سانتیمتر و بیشتر و ترافل کالاهاری گاهی اوقات در اندازه هایی به
قطر بیشتر از 40 سانتیمتر و وزنی بالاتر از 1 کیلوگرم مشاهده می شوند. Terfezia arenaria ، Tirmania nivea و Tirmania pinoyi پوستی صاف دارند درحالیکه Picoa lefebvrei با برجستگی ای زگیلی کوچک
آراسته شده است. همه ترافل های صحرایی بافت داخلی متمایل به سفید یا سرخ اخرایی دارند که هنگام بلوغ،
به رنگ قهوه ای میل میکند و با رگه های نازک و متعدد مرمری پوشیده شده است. یک راه ساده برای
جداسازی انواع Tirmania و Tirfezia از همدیگر، این است که اسکی را در محلول ید حل کنیم. اسکی
Tirmania آبی می شود درحالیکه اسکی Tesfezia بدون رنگ باقی می ماند. اخیراً در یک بررسی مولکولی
گونه ای جدید از Kalaharituber را به نام Terfezia pfeilii جدا کرده اند.

روش کاشت دنبلان کوهی سیاه

یک زمین مسطح با آفتاب کامل برای کشت دنبلان عالی است. اگر این مکان را به درستی انتخاب کنید
محصول بیشتری برداشت خواهید کرد. لازم است تا همه گیاهان و درختان را به طور کامل قطع کنید. محل
کشت قارچ دنبلان کوهی باید حداقل به مدت یک سال عریان و بدون کشت باشد. بهتر است در اطراف زمین
مورد نظر درختان مزاحم وجود نداشته باشد. ریشه گیاهان و سایر درختان می تواند برای رشد دنبلان سیاه
مزاحمت ایجاد کند.خاک مطلوب برای رشد دنبلان دارای pH بین 5 / 7 و 5 / 8 با حداقل 8 ٪ کل آهک است.
خاک نرم و شنی غنی از کلسیم و قلیایی برای این منظور مناسب است. عمق خاک مورد نیاز در حد 15 تا
40 سانتی متر باید باشد استفاده از خاکستر به نسبت 40 تا 45 ٪ حد عالی است. با افزودن آهک به خاک،
اسیدیته خاک را در حد تعادل نگهدارید. پس از خیش زدن زمین به عمق 10 سانتی متری، روی خاک را با
لایه کمپوست آلی بپوشانید. دنبلان سیاه نیاز به خاک با باروری کمی داشته و همین لایه برای پرورش قارچ
دنبلان مناسب است. اسپور قارچ دنبلان تلقیح شده را از مراکز معتبر خریداری کنید تا سرمایه و وقت خود را
هدر ندهید. جابجایی و انتقال اسپورها در فصل خواب گیاه است. اوایل بهار برای کشت زمان مناسبی است. با
حفر گودال می توان کشت قارچ را شروع کرد. اندازه هر حفره باید دو برابر عرض قارچ باشد. با فاصله گذاری
مناسب بین گودال ها می توان محیط رشد بهتری را برای دنبلان سیاه کوهی فراهم کرد.آبیاری و رطوبت
خاک نقش موثری در رشد قارچ دارد. آبیاری باید تدریجی، منظم و به صورت قطره ای باشد. خشک شدن
زمین به رشد قارچ آسیب جدی می رساند. کشت قارچ دنبلان زیرزمینی خوراکی )توبر( نیاز به صبر و رسیدگی
دارد.

 

قیمت دنبلان کوهی در ایران

 

قیمت دنبلان کوهی در ایران همانند دیگر کشورهای جهان بسیار زیاد است.اغلب دنبلان سیاه برای صادرات
جمع آوری شده و به کشورهای حاشیه خلیج فارس فروخته می شود ولی در بازارهای داخل ایران نیز می
توان دنبلان سیاه کوهی را پیدا کرد. با توجه به نوسان قیمت دنبلان کوهی در ایران نمی توان نرخ مشخصی
را اعلام کرد ولی همیشه انتظار قیمت بالاتری از سال قبل قابل پیش بینی است. دقت داشته باشید که قیمت
دنبلان بهار از محصول دنبلان در فصل پاییز بیشتر است.
طبق گزارش های رسیده در سال 2001 قیمت هر کیلو دنبلان کوهی بین 2000 تا 4500 دلار آمریکا به
فروش رسیده که مبلغ قابل توجهی بوده است. بر طبق همین آمار در دسامبر 2009 دنبلان کوهی سیاه به
قیمت بیش از 14000 دلار در هر کیلوگرم فروخته شده است. در همین زمان قیمت دنبلان کوهی سفید
برای هر کیلو به ارزش کمی بیش از 10000 دلار بوده است. لازم به ذکر است که دنبلان سیاه و سفید گران
قیمت ترین قارچ دنبلان در همه دنیا هستند. به این ترتیب قیمت دنبلان کوهی در ایران برای گونه سیاه و
سفید بیش از گونه های قرمز، بنفش و خاکستری است. البته در اکثر مراتع ایران دنبلان کوهی سیاه بیش از
گونه های دیگر دیده شده است و قیمت دنبلان کوهی در ایران و سایر کشورها بالا می باشد. اکثر محصول
دنبلان ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس صادر می شود.

 

پس از برداشت

ترافل سیاه (Tuber melanosporum) که به عنوان ترافل سیاه پریگورد نیز شناخته می شود، به عنوان
محصولی با ارزش بسیار شناخته شده است و به دلیل طعم و عطر خاص آن مورد توجه قرار می گیرد. این
گیاه در چندین منطقه اروپا )به عنوان مثال، ایتالیا، فرانسه، اسپانیا( روی گیاهان خود به خود میکوریزه شده
برداشت می شود و در چندین منطقه دیگر جهان )شیلی، استرالیا، آفریقای جنوبی( روی گیاهان تلقیح
مصنوعی کشت می شود. پس از برداشت، ترافل سیاه دچار کم آبی می شود، بنابراین در دمای 4 – 2 درجه
سانتیگراد در حوله های کاغذی نگهداری می شود که هر 1 – 2 روز یکبار باید تعویض شود تا آب اضافی جذب
شود. ذخیره سازی نمی تواند بیش از 7 – 10 روز طول بکشد،. عوامل پوسیدگی پس از برداشت ترافل سیاه
عبارتند از قارچ های رشته ای، مخمرها و باکتری ها. شایع ترین قارچ ها اند عبارتند از: Aspergillus ،
Cladosporium ، Fusarium ، Penicillium و Trichoderma که برخی از آنها قادر به تولید مایکوتوکسین
هستند. در میان باکتری ها می توان گونه های سودوموناس، کلستریدیوم، باکتری های لاکتیک، کلیفرم ها
)اشریشیاکلی،لیستریامونوسیتوژنز( و انتروباکتریاسهها ) Raoultella terrigena ، Enterobacter ) intermedius را یافت که برخی از آنها قادر به تولید سم هستند )2015., et alRomanazzi

 

خواص دنبلان کوهی

دنبلان از گرانترین و کمیاب ترین قارچهای خوراکی و دارویی جهان است. این نوع قارچ از نظر تغذیهای بیش
از 15 نوع پروتئین و ویتامین و ترکیباتی از قبیل: پروتئین، چربی، قند و مواد نشاستهای، کلسیم، فسفر، آهن،
پتاسیم، تیامین، رایبوفلاوین و نیاسین دارد. در نوع وحشی این نوع قارچ هیچ نوع دستکاری ژنتیکی انسانی
وجود ندارد. مهمترین خاصیت این نوع قارچ، تقویت دستگاه گوارش و درمان برخی بیمارهای گوارشی است.
همچنین برای جلوگیری از انواع بیماریها مثل سرماخوردگی در طول سال، توصیه می شود که در فصل بهار
این قارچ استفاده شود.
از آنجا که دنبلان سرشار از پروتئین و ویتامین است، برای کاهش قند خون در افراد مبتلا به دیابت و درمان
بیماریهای چشمی نیز تأثیرگذار است. دنبلان همچنین تأثیرات آنتی بیوتیکی قارچ در برابر میکروبها و
عوامل بیماریزا و نیز تأثیر آنتیاکسیدانی در برابر انواع سرطان و محافظت کبد را داراست. این قارچ مقدار
زیادی از یک آنتیاکسیدان قوی به نام ارگوتیونین دارد که برخلاف آنتی اکسیدانهای دیگر در فرایند پخت
و پز از بین نمیرود.
خواص دنبلان کوهی

پس از برداشت

این نوع قارچ در گونههای مختلف با رنگهای قرمز تیره، خاکستری، سفید، بنفش و سیاه دیده میشود. دو
نوع سیاه و سفید قارچهای دنبلان زیرزمینی از همه قیمتیتر هستند و لذیذترین نوع آن دارای پوسته سیاه
رنگ است. بیشترین میزان مصرف قارچ دنبلان در رستورانها، صنایع غذایی، تهیه انواع سسها و روغنهای
معطر و داروسازی است. مصرف آن در ایران بیشتر به صورت کبابی، املت و مخلوط با برنج است.

منابع:
مستوفیزاده قلمفرسا، ر، جمالی، ص، بنی هاشمی، ض، ) 1389 (، “فیلوژنی مولوکولی سه گونهی دنبلان کوهی
از ایران بر اساس ژنوم ریبوزومی”، رستنیها، شماره 11 ، صفحه 163 – 151 .
Romanazzi, G., Servili, A., & Murolo, S. (2015, June). Postharvest diseases of Tuber melanosporum. In III International Symposium on Postharvest Pathology: Using Science to Increase Food Availability 1144 (pp. 129-132).
Buntgen, U., Tegel W., Egli S., Stobbe U., Sproll L, Stenseth NC, 2011. Truffles and climate change, Frontiers in Ecology and the Environment, 9: 150-151
Payen, T, Murat, C, & Bonito, G. 2014. Truffle Phylogenomics: New Insights into Truffle Evolution and Life Cycle, Advances in Botanical Research, 70: 211-234
Bonito GM., Gryganskyi AP., Trappe JM., Vilgalys R., 2010. A global meta-analysis of Tuber ITS rDNA sequences: species diversity, host associations and long distance dispersal, Molecular Ecology,19: 49945008.
Costa, R., Fanali, C., Pennazza, G., Tedone, L., Dugo, L., Santonico, M., & Mondello, L., 2015. Screening of volatile compounds composition of white truffle during storage by GCxGC-(FID/MS) and gas sensor array analyses, LWT-Food Science and Technology, 60: 905-913.
20
Hall IR, Brown GT., Zambonelli A., 2007. Taming the Truffle: The History, Lore and Science of the Ultimate Mushroom, Timber Press, Portland.
Jinming, G., Lin, H., & Jikai, L., 2001. A novel sterol from Chinese truffles Tuber indicum, Steroids, 66:771-775.
Mello A., Murat C., Bonfante P., 2006. Truffles: much more than a prize and local fungal delicacy, FEMS Microbiol Lett,260:1–8.
Luard E., 2006. Truffles. Berry & Co., Ltd., Childs Hill, London.
Ludwig G, Schnittler M., 1996. Rote Liste der Pflanzen Deutschlands Kategorie: Rote Liste der Großpilze (GP). Federal Agency for Nature Conservation, Bonn.
Agueda B., Zambonelli A., Molina R., 2013. Tuber 2013: scientific advances in sustainable truffle culture.Mycorrhiza, 24: 1–4.
Stobbe, U., Büntgen, U., Sproll, L., Tegel, W., Egli, S., & Fink, S., 2012. Spatial distribution and ecological variation of re-discovered German truffle habitats. Fungal ecology, 5: 591-599.
https://www.irna.ir/news/83267259
https://www.tadbirtrade.co/
https://datagharch.com/

خانه

گروه آموزشی نمیک

دانشنامه نمیک از تمامی هنردوستان ،اساتید ایران برای پیشرفت ایران عزیزمان در تمامی زمینه ها دعوت به همکاری می نماید شما عزیزان با با دادن نظر و ارسال اطلاعات تکمیلی خود در این زمینه برای پیشرفت کشور عزیزمان در علم و فن آوری میتوانید باعث پیشرفت و تکامل کشور شوید

راهای ارتباط با ما

ایمیل : info@nmik.ir

برای سهولت ارسال نظرات و ارتقاء دانشنامه شما همچنین میتوانید متن و عکسهای خود را در وات ساپ با این شماره :09014465636 ارسال نمایید.

با تشکر تیم نمیک