22/09/2020

نمیک

گروه پژوهشی توسعه فناوری نمیک

قیطان دوزی

دوخت انواع قیطان بر روي پارچه (لبه ) يا لباس با استفاده از نقوش سنتی می باشد

قیطان دوزی

دوخت انواع قیطان بر روي پارچه (لبه ) يا لباس با استفاده از نقوش سنتی می باشد

قیطان دوزی

قیطان دوزی یکی از رودوزی های زیبای ایران می باشد.

قیطان در لغت به معنی نخ ضخیم که قطر آن بیشتر از یک میلیمتر است و به دوخت و اتصال این نخ های ضخیم بر روی پارچه قیطان دوزی می گویند

قيطان رشته اي است كه از ابريشم مي بافند. كه معمولا نيز طرحي را مي نماياند قيطان دوزي مي گويند. براي تنوع آن از قيطانهاي الوان استفاده مي شود كه اين كار در مناطق خاصي بيشتر رواج دارند ولي در بعضي از مناطق رنگ قيطان و پارچه يكنواخت مي باشند.

در بعضی مناطق رنگ قیطان و پارچه یکنواخت است ؛ در مناطق خاصی برای تنوع محصول از قیطان های رنگین استفاده می کنند.

قیطان دوزی

تاریخچه قیطان دوزی :

قیطان دوزی در روزگار گذشته كاملاً رونق داشته و به ويژه در تهيه جهيزيه عروس از آن استفاده كاملي مي‌شده است و زنان هنرمند و دختران دم بخت با ابريشم‌هاي رنگارنگ در تزيين حاشيه‌هاي بقچه، تاقچه‌پوش، جاي نماز، سوزني، وري‌پوش و مانند آنها بهره مي‌گرفتند. و يراق‌هاي پهن و باريك نيز كه از رشته‌هاي (گلابتون) تهيه مي‌گرديد و به عنوان حاشيه يا مغزي در جلو شلوارزنانه، يل، كمرچين، سليته و هدبند انها به كار مي‌رفت و نيز دور تا دور لباس‌هاي مردانه و زنانه به گونه جالبي قيطان‌دوزي مي‌شد و به ويژه دور يقه، آستين، كمر و جلوي سينه سردارها، قباها،لباده‌هاي جوانان كه با اين گونه قيطان‌ها و نوارها تزيين مي‌‌يافت شكل زيبا و جالبي پيدا مي‌كرد و امروه اين هنر بر روي لباس كاربرد كمتري دارد.

قیطان دوزی

انواع قیطان

قیطان در انواع نازک ، ضخیم ، ساده ، تابیده ، شکاف دار ، روکش دار ، قلاب دار یا تزئینی می باشد. گاهی از قیطان دوزی برای حاشیه لباس ها ، شال و رومیزی به صورت خطی ، در رنگ های طلایی و نقره ای و گاهی نیز از آن برای ایجاد نقش استفاده می کردند.

قیطان دوزی

آموزش دوخت قیطون:

ابتدا باید طرح مورد نظر انتخاب شود و برای این کار باید طرحی انتخاب شود که از یک نقطه آغاز شود و بدونِ قطع شدگی به همان نقطه خاتمه یابد.

سپس طرح را توسط کاربن بر روی زمینه مورد نظر ترسیم میکنیم.

یک قلاب (ترجیحا شماره ۱۰) برمیداریم و قلاب را از زیر پارچه بیرون می آوریم و با درگیر کردن قیطون به قلاب، قیطون را به زیر پارچه میکشیم.

در مرحله بعد نخ (قرقره) همرنگ قیطون (نه پارچه) برمیداریم و نخ را داخل سوزن میکنیم و در اولین مرحله از دوخت از پشت پارچه قیطونی که در پشت پارچه است یک کوک میزنیم تا قیطون محکم شود و تکان نخورد. (در این مرحله بهتر است سر ‌قیطون را توسط فندک یا کبریت بسوزانیم تا ریش ریش نشود)

در مرحله بعد و آخرین مرحله سوزن را از زیر پارچه و از وسط قیطون (به سمت عرض کوچک قیطون) بیرون می آوریم و در ادامه به همان صورت و از وسط قیطون شلال های کوچک و با فاصله ی کم میزنیم.

قیطان دوزی

موارد استفاده قیطان

این رودوزی زیبا در تزئین لباس ، یقه و پیش سینه لباس ، پایین دامن ، جا نماز ، سجاده ، رومیزی ، کوسن ، شنل و همچنین در لباس های ترکمن … مورد استفاده قرار می گیرد.

قیطان دوزی

مراکز تولید قیطان

در بیشتر شهرهای خراسان ، مازندران ، سیستان و بلوچستان ، تهران و آذربایجان شرقی تولید می گردد.

منابع:

دانشنامه نمیک از تمامی هنردوستان ،اساتید ایران برای پیشرفت ایران عزیزمان در تمامی زمینه ها دعوت به همکاری می نماید شما عزیزان با با دادن نظر و ارسال اطلاعات تکمیلی خود در این زمینه برای پیشرفت کشور عزیزمان در علم و فن آوری میتوانید باعث پیشرفت و تکامل کشور شوید

راهای ارتباط با ما

ایمیل : info@nmik.ir

برای سهولت ارسال نظرات و ارتقاء دانشنامه شما همچنین میتوانید متن و عکسهای خود را در وات ساپ با این شماره :09014465636 ارسال نمایید.

با تشکر تیم نمیک