19/04/2021

نمیک

گروه پژوهشی توسعه فناوری نمیک

حشره شناسی و دفع آفات مقدماتی

حشره شناسی و دفع آفات
حشره شناسی و دفع آفات

حشره شناسی و دفع آفات مقدماتی

حشرات تقریباً در تمام زیستگاه های روی زمین گسترش یافته اند. تعدادی از آن ها درارتفاعات خیلی بلند
یا دره های بسیار عمیق، درون غارهای تاریک و دهانه آتشفشان ها، بر روی سطح آب دریا یا درون دریاچه
های نمکی، همچنین داخل چشمه های آب گرم و حتی حوضچه های نفتی یافت می شوند. این موجودات
شگفت انگیز عمده ترین بخش از تنوع زیستی جهان را به خود اختصاص داده و از کل جانداران شناخته
شده تا کنون، بیش از دوسوم آن ها حشره هستند. طبق بر آوردهای موجود تعداد واقعی گونه های حشرات
ممکن است تا پنج برابر تخمین فعلی و به عبارت دیگر تا پنج میلیون گونه زنده متغییر باشد. با وجود آنکه
حشرات برای بقای محیط زیست و چرخه مواد در طبیعت بسیار مهم بوده و تقریباً هر ماده ای که ارزش
غذایی داشته باشد، بخصوص مواد پوسیده و در حال فساد، توسط گروهی از آن ها استفاده و بازیافت می
گردد، اما اغلب ما حس مثبتی نسبت به آن ها نداریم. زیرا از غذای ما وحتی از خود ما تغذیه نموده و آزار
می رسانند. گیاهان، حیوانات اهلی و وحشی یا محیط زندگی را آلوده کرده و بیماری های خطرناک را
منتقل می نمایند. با این حال همچنان حشرات دارای نقش های بسیار مهم و اساسی در تمامی زیست بوم
ها بوده وتمدن ما بدون وجود آن ها ادامه نخواهدیافت.
اهمیت حشرات را می توان از چهار جنبه زیر مورد بررسی و مطالعه قرار داد:
I تکاملی: –
با توجه به فسیل های به دست آمده حشرات بین 350 تا 420 میلیون سال قدمت دارند. چنین دوره ی
طولانی از تکامل امروزه به صورت شاخصه های زیر در این موفق ترین گروه جانوری قابل تشخخی مخی
باشد.
– غنای گونه ای: بیشترین تعداد گونه شناخته شده در موجودات زنده متعلق به حشرات و حدود یک
میلیون است. تعداد نهایی آنها که ممکن است در آینخده یافخت شخوند بخین 5 تخا 10 میلیخون گونخه
تخمین زده شده است. بیشترین تعداد گونخه حشخرات در منخاطق حخاره ای اسخت. بخیش از 3 / 2 کخل
موجودات زنده دنیا اعم از گیاهان وجخانوران و تخک سخلولی هخا را حشخرات شخناخته شخده تشخکیل
میدهند.
فراوانی: گونه ) – species ( از تعدادی جمعیت های مختلف تشکیل شده است و جمعیت هخای زنخده
حشرات به طور مجموع در هر لحظه از 1810 فرد، یعنی برابر با quintillion 10 یا به عبارت دیگخر
10 بیلیون بیلیون تشکیل شده است. فراوانی را از مقدار biomass یخا وزن تخوده زنخده هخم مخی تخوان
2
سنجید. حشرات با وجود جثه ی کوچک به خصوص در مناطق حخاره ای ٪ 40 کخل بیومخاج جخانوری را
تشکیل می دهند.
گستردگی زیستگاه ها: حشرات از نظر زیستگاهی تقریباً در اکثر نقاط زمین وجود دارند حتخی در –
دریاچه های آب شور و چشمه های آب گرم و حوضچه های نفتی. احتمال حضور حشرات تنها در اعماق
دریاها و اقیانوج ها غیر محتمل می باشد.
تنوع مواد مورد تغذیه: حشرات از هر چیز خوراکی و غیر خوراکی به عنوان ماده ی غذایی استفاده –
می کنند. مثل سوسک توتون که ازورقه های فلزی و حتی داروهای سمی تغذیه می کند. آنها می توانند
پوسیده خوار، گیاه خوار، انگل، شکارچی، قارچ خوار و حتی لاشه خوار باشند.
II اکولوژیکی: –
حشرات وظایف اساسی و متعددی را در زیست بوم ها بر عهده دارند که مهمترین آنها کمک به تجزیخه
و چرخه ی مواد در طبیعت، گرده افشانی و نیز شرکت در انواع زنجیره ها و شبکه های غذایی است.
بسیاری از حشرات از طریق تجزیه ی مواد آلی تغذیه می کنند و برخی از آنهخا عخهوه بخر آن بخه پخخش
شدن قارچ های ساپروفیت که موجب تجزیه ی مواد آلی می شوند کمک می نمایند.
بیش از٪ 65 گیاهان گلدار برای گرده افشانی به حشرات )بخصوص زنبورها(نیاز دارند اما انتقال بخذر نیخز
اغلب توسط مورچه ها انجام می پذیرد. اگر حشرات نباشند تقریباً نیمی از غذای مخورد نیخاز انسخان نیخز
نابود خواهد شد.
مهمترین عامل در تنظیم ساختار جوامع موجودات زنده، حشرات هستند. این بند پایان از طریق شرکت
در انواع زنجیره ها و شبکه های غذایی و نیز توسط بر هم کنش هایی که با میزبان های خود ویا با سایر
موجودات دارند باعث تنظیم جوامع گیاهی و جانوری می شوند.

بر اساج هرم غذایی در بحث اکولوژی، گیاهان سبز تولید کنندگان اولیه هستند. اکثخر حشخرات نیخز بخه
عنوان مصرف کنندگان اولیه از گیاهان تغذیه کرده و از طرف دیگر خودشان نیز تولید کننخدگان اانویخه
3
محسوب می گردند. اما بیشترین اهمیت حشرات در طبیعت به خاطر تجزیه و چرخه مواد می باشخد کخه
این امر زیر بنای بقای زیست بوم ها است.
III اقتصادی: –
1 جنبه های منفی: از نظرخسارت به محصولات کشاورزی ، آفات حشره ای ٪ – 13 ، پاتوژن ها ٪ 9 ، علف
های هرز ٪ 12 – 10 و در مجموع این عوامل ٪ 35 – 30 به محصولات کشخاورزی خسخارت وارد مخی کننخد.
بعضی حشرات ناقلین عوامل بیماری زا برای انسان و دام هستند. مثهً مالاریا که توسط پشه آنوفل منتقل
می گردد و 4 میلیارد نفر را تا کنون قربانی کرده است. همچنین طاعون توسط نوعی کخک و تیفخوج از
طریق شپش منتقل می شود.
2 جنبه های مثبت: مشارکت در عمل گرده افشانی؛ تولید مواد – خوراکی، پوشاکی، دارویخی و صخنعتی
همچون ابریشم، عسل، لاک، موم، و یا کیتین ) chitin ماده اصلی تشکیل دهنده جلد حشرات بوده و از
آن در موارد دارویی، پزشکی، ضد تومور، تهیه ی فیلم حساج به نور و کاغذ کروماتوگرافی اسختفاده مخی
شود(؛ و حتی استفاده از خود حشرات به عنوان غذا که به دلیل در صد بالای پروتئین، امروزه در بعضخی
کشورها متداول است را می توان نام برد.
-IV علمی:
بخش مهمی از دستاوردهای بزرگ انسان تا به امروز را به حشرات نسبت داده اند. علخم تکامخل در اصخل
مدیون مشاهداتی است که چارلز داروین و آلفردراسل والاج بر روی این موجودات شگفت انگیز داشتند.
در صد قابل توجهی از مطالعات علم نانوتکنولوژی همچون تولید ربات های کوچک و یخا طراحخی سخلول
های خورشیدی با الهام از ساختار و ساز وکار بدن حشرات صورت گرفته است. حتی علم زیست شناسخی
جوامع ) Sociobiology ( که مطالعه ی رفتار اجتماعی در جمعیت های انسانی را مطرح مخی کنخد بخا
الهام از حشرات اجتماعی به وجود آمده است. علم ژنتیک نیز بدون وجود حشخراتی مثخل مگخس سخرکه
شاید تا بدین پایه از پیشرفت نرسیده بود، زیخرا مگخس سخرکه ) Drosophilla menalogaster ( بخه
دلیل زادو ولد و تولید نسل های متعدد در سال )حدود 25 نسل( می تواند تغییخرات ژنتیکخی را بخخوبی
نشان دهد.
V سازشی: –
درطی یک دوره ی طولانی از ظهور حشرات بخر روی کخره زمخین )بخین 350 تخا 420 میلیخون سخال( ،
خصوصیات مختلفی از نظر ساختاری ،فیزیولوژیکی و رفتاری در آن ها شکل گرفته که موفقیت های بخی
نظیری را برایشان به دنبال داشته است.
موارد زیر جزو مهمترین سازگاری های ساختمانی و رشدی در حشرات محسوب می گردند:
4
1 اندازه ) – size (: اندازه ی متوسط حشرات بین 1 تا 10 میلی متر است.این اندازه کوچک به آنها کمخک
بسیارزیادی می کند. حتی بزرگترین حشرات هم کوچک هستند. اندازه ی کوچک از نظر پنهخان شخدن،
نیاز کم به غذا و پراکنده شدن به آنها کمک می کند.
چرا حشرات نمی توانند خیلی بزرگ باشند؟
به دو دلیل: 1 اسکلت خارجی – 2 شیوه تنفس –
در دوران ژوراسیک که درصد اکسیژن جو بیشتر بوده) 32 درصد( اندازه ی حشرات هم بزرگتر بوده است.
اما عدم وجود اسکلت نگهدارنده داخلی قابلیت افزایش جثه را محدود می کند. عرض بدن سنجاقک های
دوران ژوراسیک در محل بالها به 70 سانتی متر می رسیده است، بزرگترین حشره موجود فعلخی بخه نخام
چوبک غول آسا حدود 55 سانتی متر طول دارد.
2 اسکلت سخت خارجی یا کوتیکول) – exoskeleton (: حشرات استخوان بندی داخلی ندارند و از
اسکلت خارجی خود برای حفاظت در برابر آسیب های فیزیکی و شیمیایی و جلوگیری از تبخیر آب بدن
بهره می شوند. اکثر ماهیچه های بدن نیز به این اسکلت زره مانند متصل هستند و به دلیل آنکه در جثه
کوجک آنها نسبت سطح به حجم افزایش یافته است لذا سطح مقطع و در نتیجه راندمان ماهیچخه هخای
اسکلتی در حشرات بسیار بالا است. از طرف دیگر سیستم تنفسی این موجودات که منشخا آن از اسخکلت
خارجی بوده و ارتباطی با گردش خون ندارد برای رفع نیازهای متابولیکی بسیار بالای آنها تکامخل یافتخه
است .
3 وجود بال ) – wings (: حشرات تنها بی مهرگان پرنده هسختند و بخیش از 150 میلیخون سخال قبخل از
پرندگان ظاهر شدند. بال ها در پیدا کردن جفت، فرار از دشمنان، یخافتن غخذا و منتشخر شخدن و یخافتن
میزبان جدید به آن ها کمک می کنند.
4 اندام های حسی متعدد و کارآمدی دارند. –
5 دگردیسی یا استحاله ) – metamorphosis (: حشرات بدلیل تنوع دگردیسی و داشتن مراحل رشدی
مختلف می توانند محیط های متنوعی اعم از آب یا خشکی با منابع غذایی متفاوت را اشغال کنند.
6 دیاپوز – diapause) (: توانایی جان به در بردن از شرایط نامناسب مثل بخه خخواب رفختن در شخرایط
سخت زمستان و تابستان و یا وقفه تولید مثلی را شامل می گردد.
7 روش های مختلف تولید مثل ) – method of reproduction (: شامل رفتار ها و حالات متنخوعی از
تولید مثل جنسی و غیر جنسی است.
8 طول عمر کم ) – short generation time ( و تعاد نسل سالیانه زیاد
9 دارا بودن تخص های مختلف ) – specialization (: فرضاروش هخای مختلخف دفخاعی دارنخد. مثخل
داشتن لکه هایی روی بال حشره کامل یا بدن لارو بعضی پروانه ها که تداعی کننده شکل جغخد یخا مخار
است یا اینکه بعضی پروانه های غیر سمی شبیه انواع سمی هستند و نیز داشتن موهای سمی روی بخدن
لاروها و غیرو.
10 از نظر فیزیولوژیکی می توانند مشکل کم یا زیاد یا شخور بخودن آب را حخل کننخد ) – methods of solving the water problem 🙂
5
 کلمه انگلیسی INSECTS به معنی تقسیم شده یا به عبارت دیگر موجودی با بدن مفصل دار
برای حشرات به کار می رود.
به طور کلی جانورانی که بدن مفصلی دارند به 4 شاخه زیر تقسیم می گردند:
1 . Annelida (segmented worms) کرم های مفصلی)مانند کرم خاکی و زالو(
2 . Tardigrada (water bears) تاردیگرادا
3 . Onychophora (velvet worms) کرم های مخملی
4 . Arthropoda (arthropods) بندپایان
تفاوت بندپایان با سایر جانوران مفصلی در این است که بندپایان عهوه بر بدن مفصخلی پاهخای بنخد بنخد
نیزدارند که این خصوصیت در 3 شاخه دیگر مشاهده نمی شود.
خصوصیات مشترک در بین بندپایان:
1 . دارا بودن اسکلت سخت خارجی از جنس کیتین
2 . تقارن دو جانبه یا دو طرفه
3 . ضمائم زوج و مفصلی
4 . دستگاه گوارش به صورت لوله ای کامل است که از دهان تا مخرج ادامه دارد و به سه بخش کلی زیر
تقسیم می شود: معده اول محل آماده سازی و نیز ذخیره غذای خورده شده قبل از شروع سخوخت –
و ساز آن می باشد. معده دوم محل اصلی سوخت و ساز و هضم و جذب غذا است. معده سخوم – –
بازجذب آب و امهح قابل مصرف از مواد دفعی در حال خخروج از بخدن توسخط ایخن بخخش انتهخایی
صورت می گیرد.
5 . عمل دفع در اکثر بندپایان به وسیله لوله هخای مخالپیگی (Malpighian tubules) صخورت مخی
گیرد. این اندام شامل چندین لوله کور بوده که در حد فاصل بین معخده دوم و سخوم قخرار داشخته و
6
ضمن جذب مواد دفعی نیتروژن دار از همولنف، آن ها را جهت خروج از بدن به درون معده سوم می
ریزند.
6 . سامانه گردش خون آن ها از نوع پشتی و باز است. در این حالت تنها یک رگ در سطح پشتی بخدن
وجود دارد که خون را از قلب به طرف سر هدایت کرده و سپس این خون که مخلوط با لنف )به نام
همولنف( است آزادانه در تمام بدن جریان پیدا می کند.
7 . تنفس در اکثر حشرات و عنکبوتیان از طریق لوله هایی تو خالی به نام تراشخه Trachea) ( صخورت
می گیرد. در جوانب بدن حشرات نیز منافذی به نام روزنه های تنفسی ) (spiracles وجخود دارنخد
که دریچه ای برای تبادل گاز های تنفسی هستند.
8 . بخش اصلی سامانه عصبی در این موجودات شامل مجموعه ای از گره های عصبی بوده که در سطح
شکمی بدن )زیر لوله گوارش( توسط یک جفت طناب عصبی به صورت طولی به یکدیگر متصل شده
و به همین صورت نیز با مغز 1 که در روی مری قرار دارد مربوط می گردند.
9 . ماهیچه های متصل به اسکلت در بندپایان از نوع مخطط ) striated ( هستند.
10 . اغلب بندپایان به صورت جنس ها ی مجزای نر و ماده مشاهده می شوند.

ملخ

Phylum Arthropoda نام شاخه ای است که بندپایان در آن طبقه بندی شده اند و شامل
چهار زیر شاخه به شرح ذیل است.
1 . Trilobita
2 . Chelicerata
3 . Crustacea
4 . Atelocerata (= uniramia)
Subphylum Trilobita
اولین گروه از بند پایان بوده اندکه حدود 600 میلیون سال پیش به وجود آمدند و حدود 250 میلیون
سال پیش از بین رفتند. همه تریلوبیت ها آبزی بودند واز طریق آبشش هایی که به پاهای آن ها متصل
بوده تنفس میکردند. بدن این موجودات از سه قسمت طولی تشکیل گردیده و به همین دلیل آن ها را
سه کفه ای می نامند. دارای قطعات دهانی شبیه به عنکبوتیان ) از نوع chelicer ( و یک جفت شاخک
مانند حشرات بوده اند.
Subphylum Chelicerata
این گروه بیشترین تعداد بندپایان بعد از حشرات را تشکیل می دهند. دارای بدنی دو قسمتی بوده که
شامل سر و سینه متصل به هم به نام سرسینه ” “cephalothorax و نیز ناحیه ای به نام شکم ”
“abdomen هستند. اندام هایی که به ناحیه سرسینه کلیسرداران متصل شده شامل چشم های ساده
که تعدادشان متغیر است، یک جفت پدیپالپ ” pedipalb ” که اندامی حسی است به جای شاخک و نیز
یک جفت کلیسر ” chelicer ” که اندامی قیچی مانند است به عنوان قطعات دهانی، به اضافه معمولا
چهار جفت پا می باشند )به طور استثنا در خرچنگ نعل اسبی پنج جفت پا همراه با یک جفت چشم
مرکب مشاهده می گردد(.
این گروه بزرگ از بندپایان از سه رده تشکیل شده اند که عبارتند از :
1 . Merostomata )خرچنگ های نعل اسبی(
8
موجوداتی بسیار قدیمی )مشهور به فسیل های زنده( که.بدن آنها به وسیله پوسته سخت آهکی به نام
” “carapace پوشیده شده است. دارای ظاهری شبیه به نعل اسب و دم های بلندی هستند. همگی
آبزی و گیاه خوار بوده که در آب های گرم و سواحل کم عمق آمریکای مرکزی مشاهده می گردند.
2 . Pycnogonida )عنکبوت های دریایی(
دارای چهار جفت پا و بدنی باریک و بلند هستند. در عمق دریاها زندگی و شکار می کنند. در این
بندپایان سر سینه به مراتب بزرگتر از شگم است.
3 . Arachnida )عنکبوتیان(
این گروه بزرگترین رده از کلیسرداران هستند که تماما دارای 4 جفت پا می باشند.رده عنکبوتیان شامل
تعدادی راسته Orders) ( به شرح زیر است:
Solpugida or solifuga رتیل
رتیل ها بر خهف تصور همگان زهر ندارند اما دارای کلیسر هایی بسیار قوی هستند و اگر گاز بگیرند
بسیار درد آور است. بدن آنها از مو پوشیده شده است و پدیپالپ های خیلی بلندی دارند. برای راه رفتن
از سه جفت پا استفاده کرده و پاهای جلو را بالا نگه می دارند که برای آنها نقشی حسی مشابه با شاخک
حشرات را انجام می دهند .
Scorpionida or scorpiones عقرب
قسمت انتهای شکم آنها باریک شده و شبیه به دم است. پدیپالپ در آنها به صورت انبرک مانند در آمده
است.
Pseudoscorpionida = pseduoscorpiones شبه عقرب
بندپایان بسیار کوچکی هستند اما نیش ندارند و زیر پوستک درختان می توان آن ها را مشاهده کرد.
Acari کنه
کنه ها به دو دسته تقسیم می شوند:
1 .کنه ها ی نرم به نام” Mites ” دارای بدنی نرم بوده و اغلب آفات گیاهی هستند اما بعضی ها انگل
جانوران دیگر می باشند.
9
2.کنه های سخت یا حیوانی که به آنها ” Ticks “می گویند . اندازه آنها mm 6 – 5 بوده و روی دام های
بزرگ مثل گاو.گوسفند.حتی لاک پشت و… دیده می شوند.
Opiliones بابالنگ دراز
شبیه عنکبوت با پاهایی بلند بوده اما مثل کنه ها بدنی به ظاهر یک تکه دارند.
Araneae عنکبوت
درعنکبوت ها بین جنس نر و ماده از نظر اندازه و شکل پدیپالپ اختهف وجود دارد. نرها کوچکتر
هستند و معمولا بعد از جفت گیری توسط ماده ها خورده می شوند. کلیسر در این بند پایان به غدد
زهری متصل بوده اما غالبا آنها انسان را نمی گزند.

10
Crustaceae Subphylum
خرچنگ ها یا سخت پوستان مثل کلیسردارن دارای بدن دو قسمتی هستند و قطعات دهانی آن ها از
نوع آرواره ای است. دارای یک جفت چشم مرکب و دو جفت شاخک می باشند.
روی قسمت سر سینه آنها معمولا توسط یک پوسته سخت از جنس سیلیس به نام carapace پوشیده
شده است. سخت پوستان شامل دو گروه خرچنگ های پست) Entomostraca ( وخرچنگ های
عالی) Malacostraca ( می باشند.
1.Entomostraca
تماما آبزی بوده و اندازه کوچک زیر 5 میلیمتر دارند.از این گروه دو رده زیر اهمیت بیشتری دارند:
i.Branchiopoda
میگوی آرتمیا جز ء این دسته می باشد که ارزش اقتصادی بسیاری دارد.این میگوی کوچک و قرمز رنگ
ساکن دریاچه های آب شور است و ازنوع پرورشی آن به عنوان غذای ماهیان استفاده می شود.
ii.Cirripedia
کشتی چسب ها جزو این گروه هستند که در مرحله بلوغ دارای صدفی آهکی بوده و به صخره ها یا کف
کشتی ها می چسبند.
2.Malacostraca
i.Order Isopoda
به این سخت پوستان خرخاکی گفته می شود که انواع آبزی و نیمه آبزی دارند
.
ii.Order Amphiopoda
میگوی Scud جزو این دسته قرار دارد. این میگو در کنار رودخانه ها یافت می شود و از پهلوی بدن شنا
می کند.
iii.Order Decapoda
پنج جفت پا دارند. .میگوی خوراکی، خرچنگ گرد وشاه خرچنگ جز و این گروه هستند.
Atelocerata or Uniramia Subphylum
این زیر شاخه که به اسم تک پیوست داران شناخته می شود و از دو بالارده هزارپایان و شش پایان
تشکیل شده است .
1.Superclass Myriapoda
i.Class Diplopoda هزارپایان
11
در هر حلقه بدن خود دارای دو جفت پا هستند. دارای بدنی سیلندری با مقطعی گرد بوده و رژیم غذایی
آنها گیاه خواری، پوسیده خواری و گاه شکارگری است.
ii.Class Chilopoda صدپایان
در هر حلقه بدن خود دارای یک جفت پا می باشند.مقطع بدنشان بیضی شکل است.دارای آرواره های
قوی وسمی می باشند که زیر قطعات دهانی قرار گرفته است.همه شکارچی و گوشت خوار محسوب می
شوند.
2. Superclass Hexapoda
i. Class Entognatha دهان درونیان
قطعات دهانی در این گروه داخل کپسول سر قرار گرفته است. همه خاکزی هستند و تنفسشان ازنوع
پوستی می باشد. اغلب رژیم غذایی پوسیده خواری دارند. این شش پایان فاقد دگردیسی هستند )چون
پس از کامل شدن همچنان پوست اندازی می کنند(.
ii. Class Ectognatha(Insecta) حشرات یا دهان بیرونیان
قطعات دهانی در این شش پایان از بیرون کپسول سر قابل تشخی است. از نظر نوع دگر دیسی و
محیط زیست دارای تنوع می باشند.
آنتوژنی Ontogeny:
 چرخة رشدی یک موجود از تخم تا هنگام مرگ را آنتوژنی گویند که دارای دو مرحله است:
1 رشد قبل جنینی – 2 رشد بعد جنینی –
به رشد بعد جنینی دگردیسی ) یا استحاله ( گویند.
انواع دگردیسی ) Metamorphosis 🙂
سه نوع اصلی از دگردیسی در شش پایان دیده میشود. دگردیسی کامل، دگردیسی ساده و بدون
دگردیسی.
چرخه دگردیسی کامل Holometaboly : در زنبور ها و مورچه ها، پروانه ها، سوسک ها، مگس ها،
و چندین راسته دیگر مشاهده می شود و طی مراحلی که شامل تخم egg ، لارو Larva ، شفیره Pupa
و حشره کامل Adult است، عادات و شکل ظاهری آن ها بشدت تغییر می کند.
12
قطعات دهانی لاروها تماما از نوع جونده است. اگر چه ممکن است حشره کامل جونده یا مکنده باشد.
لاروها فاقد چشم مرکب و اندام بینایی آن ها شامل چندین stemmata در طرفین سر می باشد.
این نوع از استحاله بیشترین گروه از حشرات )بخیش از 85 ٪( را شخامل میشخود و بخه ایخن دلیخل بخه آن
دگردیسی کامل اطهق می شود که مراحل بالغ و نا بالغ در آن کامهً با هم تفاوت دارنخد. در ایخن حالخت
حشره وقتی به مرحله Pupa )شفیره( میرسد اتفاقاتی در بدن آن میافتخد کخه از حالخت کرمخی شخکل
خارج و تبدیل به یک حشره کامل )و معمولا بالدار( میشود. در این روند دو اتفخاق شخگفت انگیخز بخرای
شفیره رخ می دهد:
1 – Histolysis 2 – Histogenesis
در نیمه اول عمر یک شفیره اگر آن را تشریح کنیم در داخل بدن شفیره فقط یک مایع غلیظ و در حخال
چرخش وجود دارد که به آن مرحله Histolysis گویند )هیستولیز به معنی حل شدن بافت ها است(.
وقتی شفیره را در نیمه دوم از رشد آن تشریح کنیم میبینیم که تقریباً سخاختار حشخره کامخل در حخال
تکمیل شدن است. بخه ایخن رونخد هیسختوژنز Histogenesis گوینخد کخه بخه معنخی شخکل گخرفتن و
ساماندهی بافتها و اندامهای جدید مربوط به حشره کامل می باشد.
در دوران لاروی درون بدن حشره صفحات رشدی کوچکی به نام Imaginal disk وجود دارند که تمام
اطهعات ساختمانی حشره بالغ همچون بال ها، قطعخات دهخانی، و بطخور کلخی سخاختمان بخدن آن را در
خودشان ذخیره نموده اند )به همین دلیل به حشرات این گروه نام Endopterygota نیخز اطخهق مخی
گردد(. در مرحله Histogenesis کد های ژنتیکی بال و سایر اندام ها پردازش یخا بیخان شخده و بخدن
حشره کامل ساخته میشود.
13
چرخه دگردیسی ساده :Hemimetaboly در حشرات ابتدایی تر مانند ملخ ها وجود دارد و شامل
سه مرحله تخم egg ، پوره Nymph ، و حشره کامل Adult است. در این نوع از دگردیسی حشره بالغ
و نا بالغ از نظر شکل ظاهری دارای شباهت زیاد و اندام بینایی و قطعات دهانی پوره ها نیز مثل حشره
بالغ است. این نوع استحاله از تقسیم بندی های جزئی تری شامل تدریجی Gradual ، ناق
Incomplete ، و حد واسط Intermediate تشکیل شده است.
1 – Gradual : در این حالت حشره بالغ و نابالغ در یک محیط زندگی می کنند )آب یا خشکی( و
دارای یک رژیم غذایی هستند. مثل سن ها و ملخ ها
2 – imcomplete : در استحاله ناق پوره هخا آبخزی و حشخره کامخل خشخکی زی اسخت )مثخل
سنجاقک ها و آسیا بک ها(. در این دگردیسی برای پوره ها از اصطهح Naiad نیخز مخی تخوان اسختفاده
کرد.
3 یک حالت دیگر به نام دگردیسی حدواسط – intermediate نیز جزو دگردیسی ساده است. در
این نوع از استحاله یک مرحله کوتاه به نام pseudopupa یا شفیرة کاذب بخه مراحخل رشخدی حشخره
اضافه گردیده است. دگردیسی حدواسط در راستة تریپس ها، خانواده سفید بالک ها و همچنین جنس نر
شپشک های نباتی وجود دارد.
چرخه بدون دگردیسی Ametaboly : مخصوص تمامی دهان درونیان و نیز حشرات بخی بخال اولیخه
شامل نقره ماهی و دم موئیان جهنده است. مراحل آن شامل تخم egg ، نوچه Young و حشخره کامخل
Adult می باشد. این نوع از دگردیسی شباهت عمده ای با دگردیسی ساده داشته اما هیچ گونه رشد بخال
در حشرات نابالغ )که گاهی به آنها پوره هم گفته می شود( و همچنین حشرات کامل مشاهده نمی گردد.
تفاوت دیگر این نوع از استحاله با دگردیسی ساده در ادامه پوست اندازی حشرات بعد از کامل شدن آن ها
می باشد.
14
حشخخخراتی را کخخخه دگردیسخخخی ندارنخخخد Ametabola = Ametabolous گوینخخخد. بخخخه همخخخین
ترتیخخب Hemimetabola= Hemimetabolous در مخخورد حشخخرات دارای دگردیسخخی سخخاده و
Holometabola =Holometabolous را برای حشرات دارای دگردیسی کامل بکار می برند.
انواع لارو دردگردیسی کامل:
1 فاقدپا: شخامل – Vermiform ، Flat head ، Curculioniform )ماننخد مگخس هخا، بعضخی
سوسک ها و اکثر زنبورها یا بال غشاییان(
2 با پاهای سینه ای کوتاه: – Elateriform
3 با پاهای رشد کرده سینه ای: – Scarabiform ، Carabiform ، Compodeiform
4 دارای پاهای شکمی )کاذب( و پاهای سینه ای: – Eruciform )لاروهایی که 2 – 5 جفخت پخای
کاذب دارند تبدیل به پروانه شده و از آنهایی که 6 – 9 جفت پخای کخاذب دارنخد گروهخی کوچخک از بخال
غشاییان به نام زنبورهای تخمریز اره ای به وجود می آیند(.
انواع شفیره دردگردیسی کامل:
1 – exarate آزاد: ضمائم روی بدن مشخ و آزاد است. سوسکها و زنبورها
2 – Coarctate مخفی: بدن آنها هیچ چیز مشخ نیست. شفیره مگخس هخا کخامه در پوسخته
آخرین سن لاروی پوشیده شده و مخفی است.
3 – obtect نیمه مخفی: دارای ضمائم مشخ اما چسبیده به بدن می باشد. بعضی نیخز داخخل
پیله هستند. مثل کرم ابریشم )پروانه ها(
15
. خصوصیات حشرات کامل:
به .(abdomen و شکم ) است )thorax( سینه ،)head( دارای بدنی سه قسمتی می باشند که شامل سر
0 جفت بال در حلقه های دوم و سوم قفس سینه – هر حلقه سینه یک جفت پا متصل است و بین 2
0 عدد چشم ساده دارند. قطعات دهانی – قرار دارد. یک جفت شاخک، یک جفت چشم مرکب و بین 3
و در حشرات تکامل یافته تر مانند )chewing( در حشرات ابتدایی تر مثل ملخ و سوسری از نوع جونده
می باشد. )sucking( پروانه و مگس شامل یکی از انواع مکنده
کپسول سر حشرات از 6حلقه، قفس سینه از 3 حلقه و شکم از 11 حلقه تشکیل شده است. به حلقه
8 نیز – متصل شده اند. حلقه های شکمی 1 )spiracle( های 2و 3 سینه بالها و غالبا روزنه تنفسی
ممکن است دارای روزنه تنفسی باشند.
7 شکم را حلقه های غیر تولید مثلی، حلقه های 8و 9 را حلقه های تولید مثلی، و حلقه – حلقه های 1
های 10 و 11 را حلقه های بعد تولید مثلی تشکیل می دهند.
11 شکم در حشرات ابتدائی تر مثل ملخ و سوسری یک جفت اندام حسی – در حد فاصل حلقه های 10
که متمایل به پشت بدن است دیده می شود. همچنین زوائدی cercus (pl:cerci) مهم به نام سرسی
که شبیه به پاهای تحلیل رفته می باشند در ناحیه شکمی بعضی stylus (pl:styli) به نام استایلی
حشرات ابتدایی مثل نقره ماهیان)به تعدادچندین جفت( و سوسری ها )به تعداد یک جفت( قرار دارند.

مگس

اصطهحات زیر جهت ها و نیز صفحات سخت بدن در حشرات را نشان می دهد.
به سمت جلو )قدامی(  anterior
به سمت خلفی )عقبی(  posterior
تشکیل می شود ( sterna سطح زیری یا شکمی بدن که از صفحات سخت  ventral
تشکیل می شود( terga و nota سطح پشتی بدن که از صفحات سخت  dorsal
تشکیل می شود pleura سطح جانبی بدن که از صفحات سخت  Lateral = pleural

گروه آموزشی نمیک

دانشنامه نمیک از تمامی هنردوستان ،اساتید ایران برای پیشرفت ایران عزیزمان در تمامی زمینه ها دعوت به همکاری می نماید شما عزیزان با با دادن نظر و ارسال اطلاعات تکمیلی خود در این زمینه برای پیشرفت کشور عزیزمان در علم و فن آوری میتوانید باعث پیشرفت و تکامل کشور شوید

راهای ارتباط با ما

ایمیل : info@nmik.ir

برای سهولت ارسال نظرات و ارتقاء دانشنامه شما همچنین میتوانید متن و عکسهای خود را در وات ساپ با این شماره :09014465636 ارسال نمایید.

با تشکر تیم نمیک