31/10/2020

نمیک

گروه پژوهشی توسعه فناوری نمیک

پایپوش سنتی

پایپوش سنتی اقوام مختلف ایران به عنوان بخشی از پوشاک، روایتگر سنت و سلیقه ی اقوام مختلف است که در طول زمان همواره تحت تأثیر عواملی چون آب و هوا و شرایط اقلیمی هر منطقه، سنتها، آداب و رسوم، شیوه زندگی و شغل و پیشه، درفرم و رنگ و جنسیت های مختلف و متفاوتی جلوه گر شد هاست.

پایپوش سنتی

پایپوش سنتی

پایپوش سنتی اقوام مختلف ایران به عنوان بخشی از پوشاک، روایتگر سنت و سلیقه ی اقوام مختلف است که در طول زمان همواره تحت تأثیر عواملی چون آب و هوا و شرایط اقلیمی هر منطقه، سنتها، آداب و رسوم، شیوه زندگی و شغل و پیشه، درفرم و رنگ و جنسیت های مختلف و متفاوتی جلوه گر شد هاست.

زیبایی خاص، تنوع در فرم و رنگ، نحوه تزئین و استفاده ازمواد و مصالح طبیعی و بومی، از جمله ویژگی های بارز این پایپوش ها است.اما امروزه خصوصاً با رواج جاذبه های زندگی مدرن و مدگرایی، جلوه پایپوش های سنتی نیز مانند پوشاک سنتی، در زندگیروزمره مردم کمرنگ شدهاست. در واقع این پایپوش ها به دلایل مختلفی توان رقابت با تولیدات کارخانه ای و وارداتی را ندارند؛بنابراین روز به روز بیشتر به سمت زوال و فراموشی می روند.

پایپوش سنتی

کفش در ادبیات شفاهی

کفش در ادبیات شفاهی مردم ما نقش دارد. 15 جلد کتاب جمع آوری شده که در آن ضرب المثل هایی وجود دارد که با کفش ساخته شده اند. بیش از 120 واژه فقط مترادف با کفش وجود دارد که باورنکردنی است. مردم فقط چند اصطلاح محدود مثل گیوه و چاروق را می شناسند. خاص بودن و تنوع کفش ها، تنوع قومی و رنگارنگ بودن سرزمین ما را نشان می دهد. حتی کفشی که به کسی پرت می شود پیشنیه فرهنگی دارد.

در مناطق کردنشین عراق این کار دیده می شود و به این دلیل است که فرد قادر نیست حق خود را از اجتماع بگیرد. برای پیدا کردن کفش ها 30 استان کشور را 5 بار زیر پا گذاشتم و بیش از 500 بار سفر کردم. از هر وسیله نقلیه ای از اتوبوس گرفته تا وانت و تراکتور استفاده کرده ام.

پایپوش سنتی

تاریخچه پاپوش در ایران

قدیمی ترین کفش ایران

قدیمی ترین کفشی که در ایران وجود دارد از دوره ساسانیان و متعلق به 1700 سال قبل است. این کفش متعلق به مرد نمکی است که چند سال قبل از زیر نمک خارج کردند. قدیمی ترین کفش جهان هم متعلق به 5500 سال پیش است که 2-3 سال پیش از مرز ارمنستان و ترکیه پیدا شد. من تمام موزه های اروپایی دنیا را گشته ام. خیلی از کفش های ما در موزه های اروپایی است که به نام خودشان ثبت کرده اند.

پایپوش سنتی

تنوع کفش های ایرانی بیشتر وابسته به چنداقلیمی بودن این کشور است.

تعجب اروپایی ها از تنوع کفش های ایرانی

وقتی با اروپایی ها درباره تنوع کفش در ایران صحبت می کردم برایشان غیرقابل باور بود که این همه کفش متنوع در یک سرزمین وجود داشته باشد. کل مجموعه 2 هزار جفتی موزه باتا در تورنتو به اندازه کفش های من تنوع نداشت. کلکسیون کفش های من خاص و کاربردی است. کفش های ما خاص هستند. مثلا کفشی در کلکسیون من وجود دارد که یک لنگه آن برای بیل زدن کشاورزان طراحی شده یا کفش مخصوص حمام طوری ساخته شده که از زیر گره های کنفی را با ظرافت حفظ کرده اند تا در حمام لیز نخورد. حتما می دانید که بسیاری از شکستگی های استخوان در حمام ها رخ می دهد.

پایپوش سنتی

چرا کفش ها پاشنه بلند شدند؟

در تخت جمشید کفش هایی وجود دارد که پاشنه پنهان دارند و این مد را در حال حاضر هم در کفش هایی که به فروش می رسند، مشاهده می کنیم ولی از دوره قاجار به بعد کفش پاشنه بلند بیشتر مد شد چون از اروپا وارد شد. کفش پاشنه بلند را در سوارکاران دوره کوروش هم می بینیم چون سوارکاران باید کفش هایی با پاشنه به پا می کردند تا به رکاب اسب گیر کند ولی در هر حال کفش پاشنه بلند نشانه ای از آرام تر راه رفتن زنان و نمایش دادن این ویژگی زنانه است.

پا پوشهای سنتی ایران

گیوه

گیوه‌چینی

آجیدهدوزی یا تخت کشی

گیوهدوزی

گیوه‌بافی

چاروقدوزی

چموشدوزی

گیوه بافی

منابع:

سایت کوکا

دانشنامه نمیک از تمامی هنردوستان ،اساتید ایران برای پیشرفت ایران عزیزمان در تمامی زمینه ها دعوت به همکاری می نماید شما عزیزان با با دادن نظر و ارسال اطلاعات تکمیلی خود در این زمینه برای پیشرفت کشور عزیزمان در علم و فن آوری میتوانید باعث پیشرفت و تکامل کشور شوید

راهای ارتباط با ما

ایمیل : info@nmik.ir

برای سهولت ارسال نظرات و ارتقاء دانشنامه شما همچنین میتوانید متن و عکسهای خود را در وات ساپ با این شماره :09014465636 ارسال نمایید.

با تشکر تیم نمیک