20/10/2020

نمیک

گروه پژوهشی توسعه فناوری نمیک

سجاده بافی

 بافت زيراندازي به ابعاد تقريبي 12*80 سانتیمتر با زمینه يك رنگ و نقوش هندسي شکسته رنگارنگ 

سجاده بافی

بافت زيراندازي به ابعاد تقريبي 12*80 سانتیمتر با زمینه يك رنگ و نقوش هندسي شکسته رنگارنگ

سجاده بافی

جانماز

جانماز یا سجاده فرشی کوچک است که مسلمانان بر کف اتاق یا زمین می‌گسترند و روی آن نماز می‌گزارند.

پیدایش سجاده

سجاده یا جانماز نوعی قالیچه است که مسلمانان بر آن نماز می‌گزارند. در صدر اسلام سجاده وجود نداشته و در ابتدای پیدایش آن، به این دلیل که سنت پیامبر نبوده، از سوی بسیاری از مسلمانان با آن مبارزه می‌شده و از جمله در دوران بنی امیه سجاده‌ها را می‌سوزاندند.

سجاده را معمولاً بعد از نماز جمع (لوله یا تا) می‌کنند. از خرافات گذشتگان این بوده که اگر جانماز جمع نشود شیطان به روی آن خواهد رفت و نماز خواهد گذاشت.

طرح اصلی سجاده فرش معمولاً محراب است. نقش قندیل، ستون و سر ستون هم در سجاده معمول است. دوران طلایی بافت سجاده اوایل سدهٔ هفدهم م. (یازدهم ه‍. ق) بوده‌است. شیعیان در بالای محراب، یا در حاشیه سجاده کتیبه‌هایی به نام معصومین – و اشعاری در مدح ایشان- و کلماتی چون «یاهو» یا حروف ابجد مانند ۱۲۱ (یا علی)، ۱۱ (هو) نقش می‌کرده‌اند. در حالی که سجاده‌های ایرانی با گل و بوته و نقش جانوران زیاد دیده شده، سجاده‌های مناطق دیگر – مانند آسیای صغیر- هرگز با شکل حیوانات دیده نمی‌شود. سجاده‌های بافت بلوچ، افغان و ترکمن رنگ متن قرمز سیر، ارغوانی تیره یا مشکی دارند.

سجاده بافی

تولید سجاده فرش ماشینی

تولید سجاده فرش در ایران در ابتدا به صورت دستباف صورت می‌پذیرفت، اما با گسترش و توسعه ماشین آلات قالی بافی و فرش ماشینی، تولید جانمازی به صورت ماشینی آغاز و در حال حاضر بسیاری از مساجد، نمازخانه‌ها و حسینیه‌ها توسط تولیدات فرش سجاده ای ماشینی مفروش گشته‌است.

سجاده بافی به منظور تأمین شرایط مكان نمازگذار از لحاظ طهارت و پاكی است. ابعاد سجاده معمولاً كوچك و قابل حمل بوده و اكثراً توسط نخ های پشمی خود رنگ سفید- كرم- سیاه و با طرحی شبیه محراب بافته می شود. همچنین به علت علاقه شدید كردها به حفظ آداب و سنن خود بافت پارچه های مخصوص لباس كردی (بوزو) كه معمولاً در عرض 20- 25 سانتی متر بافته می شود مرسوم است. از هر 22 متر آن یكدست لباس كردی تهیه می شود. نحوه تولید بدین ترتیب است كه بافنده اقدام به چله كشی و ماسوره پیچی نخهای تابیده شده پشمی نموده و با توجه به ابعاد محصول مورد سفارش از شانه مناسب كه بر حسب نوع بافت متفاوت بوده و تفسیر می كند استفاده می نماید سپس با به حركت درآوردن ماكو به كمك دست كه در داخل آن ماسوره حاوی نخ های پود قرار دارد و با استفاده از پا برای ایجاد درگیری نخ های پود و تار عمل بافت را انجام می دهد. متأسفانه امروزه به علت رواج صنایع نساجی ماشینی این حرفه رو به فراموشی می رود.

در صدر اسلام سجاده وجود نداشته و در ابتدای پیدایش آن، به این دلیل که سنت پیامبر نبوده، از سوی بسیاری از مسلمانان با آن مبارزه می‌شده و از جمله در دوران بنی امیه سجاده‌ها را می سوزاندند. سجاده را معمولاً بعد از نماز جمع (لوله یا تا) می‌کنند. از خرافات گذشتگان این بوده که اگر جانماز جمع نشود شیطان به روی آن خواهد رفت و نماز خواهد گذاشت.

طرح اصلی سجاده معمولاً محراب است. نقش قندیل، ستون و سر ستون هم در سجاده معمول است. دوران طلایی بافت سجاده اوایل سدهٔ هفدهم م. ( یازدهم ه. ق.) بوده است. شیعیان در بالای محراب، یا در حاشیه سجاده کتیبه‌هایی به نام معصومین – و اشعاری در مدح ایشان- و کلماتی چون “یاهو” یا حروف ابجد مانند ۱۲۱ (یا علی)، ۱۱ (هو) نقش می‌کرده اند. در حالی که سجاده‌های ایرانی با گل و بوته و نقش جانوران زیاد دیده شده، سجاده‌های مناطق دیگر – مانند آسیای صغیر- هرگز با شکل حیوانات دیده نمی‌شود. سجاده‌های بافت بلوچ، افغان و ترکمن رنگ متن قرمز سیر، ارغوانی تیره یا مشکی دارند.

سجاده بافی

سجاده فرش

سجاده فرش که با نام معروف فرش سجاده ای نیز شناخته می شود و در عموم نیز با این نام بیشتر شناخته شده است از دو واژه ی مستقل سجاده و فرش بوجود می آید ، که میتوان به این مطلب پی برد که سجاده فرش ، فرشی است که نقشی از سجاده روی آن باشد و این نوع فرش گفته شده به دو دسته ی سجاده فرش دستبافت و سجاده فرش ماشینی تقسیم میشود. در ادامه این مقاله سعی شده است توضیح کاملی برای سجاده فرش ماشینی به همراه نکات مهم در خرید فرش سجاده ای قرار داده بشود که در ادامه می توانید آن را مطالعه بفرمایید.

تاریخچه سجاده فرش

در گذشته مردم بر این باور بودند که استفاده از سجاده به هنگام نماز آن ها را در آخرالزمان از آفتاب سوزان دور نگه میدارد ، به همین علت هنگام اقامه ی نماز همراه خود سجاده به مسجد میبردند. به مرور زمان مردم از بردن سجاده به مسجد خسته شده و فرش هایی که در مساجد بود به علت مشکلاتی مانند شستوشو و حمل و نقل باعث شد افرادی که در زمینه ی صنعت نساجی فعالیت دارند به فکر تولید سجاده فرش بیوفتند.

و سجاده فرش به نام های دیگری هم معروف است از جمله سجاده فرش یا فرش سجاده ای ، فرش نمازخانه ، فرش مصلی ، فرش مسجد .

سجاده بافی

سجاده فرش نماز به چه دلیل در مساجد استفاده میشود ؟

۱- تشخیص آسان قبله توسط نمازگذار.

۲- فرش سجاده ای بدلیل یکدست بودن نظم خاصی به فضای داخلی مسجد میبخشد.

۳- یکی دیگر از قابلیت های سجاده فرش ، پوشاندن تمام فضای مسجد است.

۴- ترمیم سریع و آسان سجاده فرش نماز به ظوری که اگر به یک سجاده صدمه وارد شود ، یک سجاده ترمیم یا تعویض میشود ولی در صورت داشتن فرش ۹ متر یا ۱۲ متر باید کل تخته فرش تعویض شود.

۵- فرش سجاده ای نسبت به فرش ماشینی مقرون به صرفه تر است.

سجاده بافی

مراحل نصب سجاده فرش:

فرش سجاده ای در حسینه ها ، مساجد و نمازخانه های مدارس استفاده میگردد و اصلی ترین قسمت نصب ، مشخص شدن جهت قبله است. برای ثابت نگه داشتن سجاده فرش بهتر است به جز چسب از ترمز فرش یا پیچ و مهره به صورتی که مشخص نباشد استفاده شود به دلیل اینکه جمع آوری آسوده تر است.

چند نکته ی مهم جهت خرید سجاده فرش :

انتخاب شانه و تراکم سجاده فرش

فرش های سجاده ای موجود در بازار فعلی معمولا چهارصد و چهل شانه ، پانصد شانه ، هفتصد شانه ، هزار شانه و هزارو دویست شانه و با تراکم های ۱۰۰۰ ، ۱۲۰۰ ، ۱۴۰۰ ، ۱۷۰۰ ، ۲۰۰۰ ، ۲۲۵۰ ، ۲۵۰۰ ، ۲۷۵۰ و ۳۰۰۰ هستند. اگر زیبایی فرش برای شما اهمیت دارد باید از سجاده فرش هایی استفاده کرد که تراکم و شانه ی آن بالا تر است ولی اگر دوام فرش برای شما مهم است سجاده فرش ۵۰۰ شانه با تراکم ۱۰۰۰ یا ۱۲۰۰ مناسب است.

کیفیت سجاده از نظر بافت و نوع نخ

در کشور ایران بدلیل استفاده کردن از نخ آکرولیک برای سجاده فرش و فرش های ماشینی ، باعث میشود فرش ها دارای پرزدهی و حساسیت شود ولی در کشور های دیگر از BCF استفاده میشود که هم ارزان تر است و هم امکان حساسیت در آن کمتر می باشد.

منابع:

ویکی پدیا

دانشنامه نمیک از تمامی هنردوستان ،اساتید ایران برای پیشرفت ایران عزیزمان در تمامی زمینه ها دعوت به همکاری می نماید شما عزیزان با با دادن نظر و ارسال اطلاعات تکمیلی خود در این زمینه برای پیشرفت کشور عزیزمان در علم و فن آوری میتوانید باعث پیشرفت و تکامل کشور شوید

راهای ارتباط با ما

ایمیل : info@nmik.ir

برای سهولت ارسال نظرات و ارتقاء دانشنامه شما همچنین میتوانید متن و عکسهای خود را در وات ساپ با این شماره :09014465636 ارسال نمایید.

با تشکر تیم نمیک