21/10/2020

نمیک

گروه پژوهشی توسعه فناوری نمیک

سرافی دوزی

دوخت دواير و شعاع هاي حلقوي نماد خورشید با ابريشم تابیده الوان براي تزئین لباسهاي محلي شهرهاي جنوبي كشور

سرافی دوزی

دوخت دواير و شعاع هاي حلقوي نماد خورشید با ابريشم تابیده الوان براي تزئین لباسهاي محلي شهرهاي جنوبي كشور

سرافی دوزی

سرافی دوزی دوخت دواير و شعاع هاي حلقوي نماد خورشید با ابريشم تابیده الوان براي تزئین لباسهاي محليبوده و یکی از رودوزی های زیبا و سنتی ایران و مختص به منطقه سیستان و بلوچستان می باشد.

تاریخچه سرافی دوزی

این دوخت در دوران اسلامی ، در منطقه « گشت » سیستان و بلوچستان رایج شد. آثار موجود در موزه ارمیتاژ لنینگراد گویای رواج کامل این رودوزی در دوره مغول در ایران می باشد. اما اوج شکوفایی این رودوزی همانند سایر هنرها در دوره صفویه است. آثار به جا مانده از سده های 10 تا 13 هجری قمری حاکی از رواج کامل این رودوزی در آن دوران می باشد.

سرافی دوزی

نخ کاربردی سرافی دوزی

نخ های مورد استفاده از ابریشم تابیده به رنگ های قرمز ، زرد ، نارنجی ، آبی ، سبز ، سیاه ، زرشکی سیر و روشن می باشد.

نقوش سرافی دوزی

در این رودوزی بیشتر از نقوش هندسی استفاده می شودو شامل دایره هایی است که نمادی از خورشید را با شعاع هایی حلقوی نشان می دهد. این خطوط حلقوی شعاع رنگ ها را در دوخت از یکدیگر متمایز ساخته و با دوخت ساتن به رنگ های مختلف دوخته می شود.

سرافی دوزی

موارد مصرف سرافی دوزی

برای تزئین پیش سینه ، دمپای شلوار ، یقه ، نواری در آستین ، رومیزی ، رویه کوسن و …. از این رودوزی زیبا استفاده می کنند.

پیراهن سرافی دوزی

دریگر موارد مصرف سرافی دوزی

این دوخت گاه در لبه دوزی و پرکردن بین یک طرح ( مثل طرفین جلوی لباس ) به کار می رود که این کار در دو تکه دوخت در چهار خط جناغی است که با هر دو بخیه در سراسر چهار خط رنگ عوض می شود. این دوخت در دوخت دو تکه نیز به کار می رود. در بالای آن منگوله دوخته می شود ، در بالای منگوله نیز دوخت دندان موشی پُر و فشرده به طول تقریبی دو الی سه سانتی متر ادامه پیدا می کند و روی آن گره هایی شامل سه بخیه که به صورت مثلثی کوچک خود را نشان می دهد تزیین شده است.

سرافی دوزی

در کنار این لبه دوزی که دور دوخت جناغی را نیز می پوشاند دوخت دندان موشی به طور فشرده به کار رفته است. بین این دوخت و دوخت اصلی نیز دایره هایی پراکنده ، با فاصله هایی یکسان دوخت هایی شامل بر بخیه های ریز که از چهار رنگ استفاده شده و بعد از دوخت بخیه مرکز دوخت ها به وسیله رنگ ، خود را مثلث نشان می دهد. علاوه بر آن در بعضی طرح های سرافی دوزی ، دوایری با شعاع های متمایل و مورب دیده می شود که هر قسمت با رنگ های متفاوتی دوخته می شود.

سرافی دوزی

سوزن‌دوزی را‌یانه‌ای

این روزها برخی طرح‌های صنعتی سوزن‌دوزی شده از کشورهای پاکستان، هند و افغانستان به‌صورت بی‌رویه وارد استان می‌شود که مشکلاتی را برای سوزن‌دوزان ایجاد کرده است. یکی از سوزن‌دوزان بلوچ می‌گوید که سوزن‌دوزی تنها راه امرار معاش خود و خانواده‌اش است و بیش از پیش باید مورد حمایت قرار گیرد. به گفته وی، نبود برخی امکانات از جمله پارچه مناسب، نخ و تار و پود و مشتری از جمله مشکلات موجود است. کارشناسان می‌گویند: سوزن‌دوزی رایانه‌ای موجود در بازار، هنر اصیل زنان سیستان و بلوچستان را تهدید می‌کند.

سرافی دوزی

به گفته آنان، متأسفانه برخی کارگاه‌ها با تولید انبوه از هنر سوزن‌دوزی، این هنر و رشته را که ویژه زنان سیستان و بلوچستان است، در معرض تهدید جدی قرار داده‌اند. این تولیدات با کیفیت پایین و قیمت بسیار ارزان در بازار به فروش می‌رسد. هم‌اکنون بیش از 50 کارگاه سوزن‌دوزی در سطح استان سیستان و بلوچستان فعالیت دارند.

سرافی دوزی

منابع:

ایران انتیک

سیری در ایران

دانشنامه نمیک از تمامی هنردوستان ،اساتید ایران برای پیشرفت ایران عزیزمان در تمامی زمینه ها دعوت به همکاری می نماید شما عزیزان با با دادن نظر و ارسال اطلاعات تکمیلی خود در این زمینه برای پیشرفت کشور عزیزمان در علم و فن آوری میتوانید باعث پیشرفت و تکامل کشور شوید

راهای ارتباط با ما

ایمیل : info@nmik.ir

برای سهولت ارسال نظرات و ارتقاء دانشنامه شما همچنین میتوانید متن و عکسهای خود را در وات ساپ با این شماره :09014465636 ارسال نمایید.

با تشکر تیم نمیک