30/10/2020

نمیک

گروه پژوهشی توسعه فناوری نمیک

پارچه اي دستبافت با تاروپود ابريشم طبیعي والوان كه نقوش هندسي آن درحین بافت و با انگشت ايجاد ميگردد

 


ابریشم بافی

( Silk Wearing Abrisham bafi)

پارچه اي دستبافت با تاروپود ابريشم طبیعي والوان كه نقوش هندسي آن درحین بافت و با انگشت ايجاد ميگردد

 ابریشم، الیافی است که به واسطه ی برخی از انواع کرم هایی که برای حفاظت از خودشان پیله می سازند، تولید می شود

ابریشم یک نخ طبیعی است که از پیلهٔ کرم ابریشم گرفته می‌شود. عمده تشکیل دهنده آن پروتئین است. از نخ ابریشم، پارچه‌های ابریشمی می‌بافند که یکی از بهترین و نرمترین پارچه‌های دنیا به شمار می‌روند. به دلیل خاصیت براقی نخ ابریشم، پارچه‌های بافته شده از ابریشم همانند منشورهایی هستند که اگر از جهات مختلف به آن‌ها نگاه کنید رنگهای متفاوتی از آن می‌بینید

لباس ابریشم

تاریخچه ابریشم بافی

چینی‌ها روش تهیه ابریشم را از ۴۰۰۰ سال پیش می‌دانستند. داستان جالبی در مورد نحوهٔ تهیه ابریشم بین چینی‌ها است که می‌گوید روزی ملکهٔ چین «سی لینگ-شی» یک پیله کرم ابریشم را به اشتباه داخل آب جوشی که مخصوص شست‌وشوی دست‌ها بوده، می‌اندازد. روز بعد می‌بیند که تارهای ابریشمی از داخل ظرف بیرون می‌آیند. از این عمل لذت می‌برد و از آن زمان شروع به نگهداری از کرم‌های ابریشم می‌کند تا بتواند از ابریشم آن‌ها برای لباس‌ها استفاده کند. تا مدت‌ها چینی‌ها راز تهیه ابریشم را حفظ کرده بودند. ژاپنی‌ها جزو اولین کسانی بودند که توانستند در قرن سوم به این راز پی ببرند.

مسیر جاده ابریشم

حدود ۵۵۰ سال بعد از میلاد مسیح «جاستینین» پادشاه بیزانس، دو راهب را به عنوان جاسوس به چین فرستاد. زمانی که آن دو برگشتند چندین کرم ابریشم را در داخل یک استوانهٔ چوبی از بامبو با خود آوردند. بعد از آن هنر به دست آوردن ابریشم از کرم ابریشم کم‌کم در تمام جهان شناخته شد. امروزه کشورهایی مانند چین، ژاپن، هندوستان، فرانسه، اسپانیا، روسیه و ایتالیا به عنوان کشور تولید کنندهٔ ابریشم شناخته شده‌اند. امروزه ابریشم ایتالیا به لحاظ زیبایی و کیفیت در جهان بهترین نوع ابریشم است.

ابریشم بافی در ایران

ابریشم در دوره هخامنشیان

ایرانیان در دوره هخامنشیان ابریشم را شناخته و نسبت به تهیه و تولید انواع پارچه های ابریشمی اهتمام داشته اند و یکی از عوامل پیدایش و پیشرفت صنعت ابریشم در ایران آن زمان وجود روابط بازرگانی ایران با کشورهای شرقی و در مسیر ارتباطی بین شرق و غرب قرار گرفتن آن و از همه مهمتر دسترسی مستقیم به جاده ابریشم می باشد. در همین دوران طبرستان (مازندارن و گیلان امروزی) از ولایات مهم ایران بود که قرن ها از مراکز عمده صدور ابریشم محسوب می شد. در زمان اشکانیان برای اینکه تجارت ایران و جاده ابریشم همچنان پر رونق و محفوظ بماند ، نخستین قرارداد تجاری بین چین و حکومت اشکانیان منعقد می گردد. علاوه بر آن کارگاه های تهیه ابریشم در سایر شهرستان های ایران از جمله یزد ، بم ، جندی شاپور و شوشتر نیز دایر می شود و همچنین شهر سرخس به دلیل تولید چادرهای زنانه ، دستمال ، عمامه و غیره و قرار داشتن در مسیر راه ابریشم از شهرت زیادی برخوردار بوده است. همچنین در گرگان و طبرستان نیز پارچه هایی به سبک پارچه های ابریشمی چین تهیه می گردید.

ابریشم در دوره صفویه

دوره صفویه را می توان عصر شکوفایی این هنر صنعت نام برد. بطوریکه میزان تولید ابریشم در این زمان تا 3000 تن بر آورد شده است و مناطقی نظیر: مازندران ، خراسان ، اصفهان ، یزد ، کرمان و کاشان از جمله مراکز تولید پیله و ابریشم در آن زمان بوده اند.‏

اولین کارخانه مدرن ابریشم

اولین کارخانه مدرن ابریشم کشی ایران اولین بار اواسط قرن نوزدهم در دوره ناصر الدین شاه قاجار بنا شد که فعالیت آن پس از مدت کوتاهی متوقف گردید.

ابریشم زمان احمد شاه قاجار

در زمان احمد شاه قاجار بیش از 100 کارخانه ابریشم کشی در کشور به ویژه در گیلان تاسیس شد. و از این دوره صنعت تولید ابریشم در گیلان شکوفا گردید و سهم عمده تولید ابریشم ایران از این استان تامین می شد. در اواخر سلطنت قاجار به دلیل بی توجهی به این فعالیت و از طرفی شیوع بیماری مهلک پبرین مجددا دوره رکورد این صنعت شروع شد و میزان تولید ابریشم به کمتر از 100 تن کاهش یافت، پس از شناخت عامل بیماری توسط «لوئی پاستور» این صنعت مجددا در ایران رونق گرفت.

امروزه این هنر ارزنده به لحاظ مشکلات اقتصادی، سال های زیادی است که از رونق افتاده و در شرایط حاضر فقط در معدود نقاطی از کشور به بافت پارچه های ابریشمی اقدام می گردد

پرورش  کرم ابریشم

پرورش كرم ابريشم بتدريج در ايران گسترش يافت و يافته های حفاری مارليك و چراغعلی تپه گويای رشد صنعت ابریشم بافی مردم روستانشين ايران در دوره ماقبل تاريخ می باشد.

تابلو پرورش کرم ابریشم

در محدوده فعلی استان گلستان ( كه در گذشته به نام گرگان بوده ) ابريشم بافی و توليد ابریشم دارای سابقه ای ديرينه می باشد. با توجه به منابع تاريخی، در دوره حمله مغولان و عهد صفويه، گرگان يكي از مناطق مهم توليد ابريشم ايران بوده است.

لازم بذكر است كه پارچه های بافته شده در منطقه گرگان و دشت به سبك پارچه های ابريشمی چينی می باشد.

این دستبافته ها در سال 1356 هجری شمسی برنده جایزه ظریف ترین و زیباترین دستبافته جهان گردید و جایزه یونسکو را از آن یک زن ایرانی به نام خانم صغری کبیری از اهالی روستای زاوین در استان خراسان رضوی نمود.

پارچه‌های ابریشمی با تارهای طلا و نقره در شوشتر، شیراز، فسا، اصفهان بافته می‌شدند و از جمله مراکز ابریشم بافی ایران مناطق رامیان، مینودشت و ترکمن صحرا در استان گلستان و روستای زاوین، کلات نادری، راز، جرگلان، مانه و سملقان در استان خراسان را می‌توان نام برد

.

مراحل تولید ابریشم بافی

کرم ابریشم

نخ ابریشم توسط حشرهٔ کوچکی به نام کرم ابریشم تولید می‌شود. کرم ابریشم پیله‌ای را به دور خود می‌تند که هر قدر کرم بزرگتر باشد، اندازهٔ پیله بزرگتر است. زمانی که پیله به اندازهٔ کافی بزرگ شد آن را داخل آب جوش انداخته و می‌جوشانند. در این مرحله کرم داخل پیله می‌میرد و ابریشم از پیله به دست می‌آید. اگر کرم ابریشم به رشد کامل برسد به پروانه تبدیل می‌شود.

پیله کرم ابریشم

مراحل تولید ابریشم

در اوایل فصل تابستان کرم ابریشم ماده، حدود ۵۰۰ تخم بر روی برگ درخت توت می‌گذارد. بعد از ۱۰ روز لارو کرم ابریشم از آن تخم‌ها بیرون می‌آید. به علت اینکه بیمار شدن یکی از آن‌ها باعث از بین رفتن همهٔ لاروهای کرم ابریشم می‌شود، از آن‌ها به دقت مراقبت می‌گردد. کرم‌های ابریشم روی برگ‌های درخت توت رشد و از آن‌ها تغذیه می‌کنند. ابریشم از مایعی که از سوراخ کوچکی در دهان این کرم‌ها ترشح می‌شود، به دست می‌آید. آن‌ها پیله‌ها را در حدود ۲۵ روز می‌سازند. یک پنجم وزن پیله‌ها را ابریشم تشکیل می‌دهد. پیله‌های کرم ابریشم در آب جوش کشته می‌شوند و بعد از آن ابریشم تابیده می‌شود. یک پیله تاری در حدود ۵۰۰ تا ۱۳۰۰ متر دارد. استحکام تار ابریشم به اندازهٔ یک سیم استیلی است که هم اندازه با خود تار می‌باشد. ابریشمی که با کتان یا مواد ترکیبی دیگری تولید می‌شود بسیار زیباست

پروانه کرم ابریشم

دستگاه ابریشم بافی

 

ابریشم بافی

کارگاه ابریشم بافی از قسمت های مختلفی تشکیل شده است

کارگاه ابریشم بافی که از چند قسمت تشکیل شده است و در دو نوع زمینی یا چاله ای و سطحی یا بدون چاله نصب می شود. اجزای کارگاه ابریشم بافی شامل مواردزیر است:

1. نورد کارگاه ابریشم بافی: چوبی است استوانه ای شکل و به قطر ۱۵ الی ۲۰س و به طول ۱۳۲ س که بر روی دو پایه پوبی مستقر شده است. کارکرد آن در کارگاه ابریشم بافی محکم کردن نخ ابریشم و تابیدن پارچه بافنده به دور آن و ردیف کردن نخها جهت بافندگی است. نورد بوسیله یک پارچه چوبی به زمین محکم می شود.

ابریشم بافی

2. نورد گردان: یکی از اجزای کارگاه ابریشم بافی می باشد. چوبی که بوسیله آن نورد را می گردانند.

3. پایه: دستگاه ابریشم بافی دارای شش پایه چوبی می باشد. دو پایه در جلو و پشت، برای محکم کردن تارهای بافندگی و دو پایه برای نگه داشتن نورد و دو پایه برای متصل کردن پدال به زمین است.

4. شانه: ابزاریست چوبی با دندانه های چوبی یا فلزی که در ابعاد ۴۸در ۲۰س ساخته میشود. وظیفه شانه در ابریشم بافی این است که پس از عبور پود از تارها آنها را محکم به هم بکوبد.

4. قرقره: در ابریشم بافی ابزاریست که بصورت جفت در بالای گورد قرار می گیرد. قرقره ها از یک طرف بوسیله نخ به چهار چوبه دار و از طرف دیگر به گورد متصل می شود. وظیفه آنها تنظیم کار گورد است. طول آنها ۲۲س و عرض آنها ۵/۶س بوده و تماما از چوب ساخته شده اند.

5. پدال: جنس پدال در کارگاه ابریشم بافی چوب است و باشکلی شبیه پدال وسایل نقلیه در پائین دستگاه بافندگی قرار دارد. با پدال  کارگاه ابریشم بافی نخ از یک طرف به زمین و از طرف دیگر به گوردها متصل می باشد. تعداد آنها دو عدد است که پای بافنده بر روی آنها قرار می گیرد. وظیفه آنها کشیدن گوردها به پائین بوده و عموما طول آنها ۲۷س و عرض آنها ۹س است.

ابزارهای ابریشم بافی

 

ماکو، ماسوره کوچک و بزرگ، گورد از ابزارهای مهم در ابریشم بافی می باشد

ماکو: یکی از ابزارهای ابریشم بافی ماکو می باشد، وسایل چوبی که ماسوره در داخل آن قرار گرفته و پود را از بین تار ها عبور می دهد. اندازه بیرونی آن ۲۸در ۵ س و قسمت داخلی آن ۵/۱۳ در ۱۴ س است.

 ماسوره کوچک: ماسوره کوچک که از لوازم ابریشم بافی می باشد ساخته شده از نی است و نخ های بافندگی (پود) به دور آن پیچیده شده و برای بافندگی در داخل ماکو قرار می گیرد. طول آن ۷ س و قطر آن ۵/۱س است

ماسوره بزرگ: طول آن ۱۰س و قطر آن ۲س است و نخ چله بدور ماسوره بزرگ پیچیده می شود.

گورد: یکی ابزارهای ابریشم بافی است که از ترکیب سه نی و نخ های پنبه ای ساخته شده است. طول آن ۵۷و عرض آن ۱۸س بوده و از قسمت بالا به قرقره و از پائین به پدال دستگاه ابریشم بافی متصل میباشد وظیفه گورد بالا و پائین بردن تارهای بافندگی جهت عبور دادن پود می باشد. برای آنکه نخ ها را داخل ماسوره بپیچند نیز از دستگاهی استفاده می کنند که به آن چرخ گویند.

پارجه ابریشیم

مراحل کار ابریشم بافی:

 1. تهيه ابريشم خام

رايجترين رنگهاي مورد استفاده در ابريشم بافی رنگهاي آبی، قرمز ، سبز و مشكی می باشد

رنگهای تولید ابریشم

قبل از شروع به کار ابریشم بافی نخست بايد ابريشم تهيه نمود. جهت تهیه تارهای ابریشم بایستی رشته حیات پیله را قبل از رسیدن به مرحله شفیرگی قطع و به اصطلاح آن را خفه نمود تا از تبدیل آن به پروانه جلوگیری شود. جهت این اقدام معمولا در این منطقه پیله ها را به مدت یک الی دو روز در آفتاب پهن می کنند و یا با بخاردادن این اقدام را انجام می دهند، البته روشهای صنعتی و پیشرفته نیز بکار می رود.

سپس پیله های ابریشمی راکه در این مرحله پیک نامیده می شود، داخل دیگ های آب جوش چدنی ” پاتیل ” بنام محلی قازان می ریزند برای این امر حداقل به دو نفر نیاز است. یک نفر در کنار دیگ نشسته و پیله ها را به هم می زند این عمل باعث می گردد که تارهای ابریشم در روی آب دیگ جمع شوند در این موقع تارهای فوق را از دیگ گرفته و از درون فلزی که دارای 3 تاب با قطر حدود 2 سانتی متر عبور می دهند.

سپس روی یک قرقره چوبی عبور داده و به دور محور دستگاهی که با دست می چرخد که در گویش ترکمنی نیز بدان ” کلدان ” نیز گفته می شود، کلاف می کنند. ابریشم خامی که بدین صورت تهیه می شود، با آب سرد آب کشیده و سپس خشک می شود.

رايجترين رنگهاي مورد استفاده در ابريشم بافی رنگهاي آبي، قرمز ، سبز و مشكي  مي باشد كه در گذشته از رنگهاي طبيعي چون روناس، پوست گردو، پوست انار و … استفاده مي شده كه داراي ثبات بالايي بوده ولي امروزه از رنگهاي شيميايي با دوام كم،  استفاده مي نمايند.

2.ابریشم بافی

در ابریشم بافی هر 80 تار یک چله به حساب می‌آید

 برای چله کشی در بافت پارچه‌های ابریشمی از روش چله دوانی استفاده می‌شود به این طریق که به تعداد مورد نیاز پایه‌های چوبی در زمین  نصب می‌کنند فاصله بین هر دو میله 20 سانتیمتر در 5/1 متر است نخ‌های ابریشمی رنگین را با هم کشیده و به ترتیب از میله اول پیچیدن را آغاز می‌کنند (این عمل را آنقدر ادامه می‌دهند تا تعداد تارهای آن ها به 80 تار برسد در ابریشم بافی هر 80 تار یک چله به حساب می‌آید و برای بافت از 10 چله استفاده می‌کنند در پایان کار تارها را به صورت یک کلاف بزرگ  جمع آوری کرده و به روی دستگاه ابریشم بافی سوار می‌نمایند. ) سپس تارهای ابریشم گلوله شده را بین نخ‌های پنبه‌ای که به دورنی متصل است عبور می‌دهند.

پس از آماده شدن دار، بافنده بافت را با فشار پدال شروع نموده وموجبات بازشدن تارها از هم، و عبور پود از آن فضا را فراهم مي سازد. آنگاه شانه را محكم برروی پودها مي كوبد. به همين ترتيب با تكرار اين مرحله طرح خاصی كه از قبل طراحی شده بافته می شود.

لازم بذكر است در بافته های تركمنی و راميان اختلافاتی در زمينه طرح و رنگ وجود داشته است. بعنوان مثال در بافته های تركمنی بيشتر از طرح راه راه عمودی و حاشيه دار استفاده می نمايند اما در مناطق راميان و مينودشت اغلب از چهارخانه و حاشيه دار بهره مي گيرند.

موارد مصرفی ابریشم بافی:

از ابریشم بافی برای تزیین لباس استفاده می شود

تزئین با ابریشم

از موارد مصرفی ابریشم بافی می‌توان به لبه‌ی یقه، سرآستین و پیش‌سینه‌ی لباس های محلی فاخر اشاره کرد. مواد اولیه‌ی آن الیاف ابریشم خالص رنگرزی شده است، رنگ ها گیاهی یا معدنی بوده که ابریشم جلای خاصی به رنگ ها و نقوش پس از بافت می‌دهد.

الیاف ابریشم

ابریشم از جمله الیاف حیوانیست و برای تولید پارچه‌های دستباف زیبا، لطیف و با ارزش به کار می‌رود. لیفی است پروتئینی که بر اثر انجماد موادی که کرم ابریشم ترشح می‌کند، بدست می‌آید و از دو فیلامنت موازی که توسط مادهٔ چسبناکی به نام صمغ به یکدیگر چسبیده، تشکیل شده است.

لیاف ابریشم

کرم ابریشم با تنیدن مداوم این رشته در اطراف خود، پیله‌ای می‌سازد که در آن محبوس می‌شود و پس از مدتی تبدیل به پروانه شده و با سوراخ کردن پیله از آن خارج می‌شود. پرورش دهندگان کرم ابریشم بعد از تکمیل پیله و قبل از خروج پروانه، در آبی با حرارت ۶۰ دجه سانتی گراد یا به وسیلهٔ بخار آب، کرم ا کشته و سپس پیله‌ها را از نظر کیفیت طبقه‌بندی نموده و هر بخشی را که دارای کیفیت یکسان است، برای نرم شدن صمغ به داخل ظرفی محتوی آب داغ ریخته و پس از پیدا شدن سرهای الیاف، آنها را به صورت رشته درآورده و سپس با انجام عملیاتی خاص، رشته‌های حاصل رابه نخ ابریشم تبدیل می‌کند.

هر رشته ابریشم خام از دو فیلامنت که توسط صمغ سریسین به یکدیگر چسبیده‌اند، تشکیل شده که سطح آن در زیر میکروسکوپ تشکیل شده که سطح آن در زیر میکروسکوپ یکنواخت نبوده و حباب‌ها، تارها و رگه‌های سریسین که ماده‌ای پروتئینی شبیه ژلاتین است، برروی آن دیده می‌شود و معمولاً دارای رنگ زرد یا کرم می‌باشد.

ساختار لیف ابریشم

ابریشم خام همان‌طور که گفته شد، مرکب از دو فیلامنت و سریسین و سایر مواد است و حدود ۷۵ درصد هر لیف ابریشم خالص به فرمول شیمیایی (C15H23N5O6)>تشکیل می‌دهد. مولکول ابریشم که ترکیبی از کربن، هیدروژن، ازت و اکسیژن است، در آب غیر محلول بوده و در آب جوش استقامتی بیش از پشم دارد؛ ولی چنانچه مدت طولانی جوشانده شود، استحکامش را از دست می‌دهد.

ویژگی‌های الیاف ابریشم

ابریشم لیف بسیار محکمی است که قوام آن معمولاً در حدود ۳٫۵ تا ۵ گرم بر دنیر است و استحکام کشش مرطوب آن به ۷۵ تا ۸۵ درصد می‌رسد. توان اضافه شدن به طول نخ تا رسیدن به حد پارگی در شرایط معمولی حدود ۲۰–۲۵ درصد می‌باشد. بازگشت الاستیکی و قابلیت ارتجاع لیف ابریشم ریسیده شده از پنبه و ریون بیشتر و از پشم کمتر است و صمغ‌گیری شدهٔ آن وزن مخصوصی معادل ۱٫۲۵ دارد که در مقایسه با وزن مخصوص پنبه، کنف و پشم، کم است. به همین جهت غالباً الیاف ابریشمی به وسیلهٔ نمک‌های فلزی، وزن داده می‌شوند که این کار علاوه بر آنکه باعث افزایش چگالی ابریشم می‌شود، خواص افتادگی آن را نیز بهبود می‌بخشد.

ابریشم همانند پشم، قدرت زیادی در جذب آب دارد و می‌تواند تا ثلث وزن خود آب جذب کند. مقاومت ابریشم در برابر حرارت از الیاف پشم بیشتر بوده و در حرار ۱۴۰ درجه سانتی گراد تا مدت زیاد می‌تواند مقاومت کند؛ ولی در حرارت ۱۷۵ درجه سانتی گراد به سرعت متلاشی شده و بویی نظیر بوب مو، شاخ و سایر پروتئین‌های سوخته را از خود متصاعد می‌کند. اثر اکسیژن موجود در هوا بر ابریشم بسیار زیاد است و نور خورشید این اثر را افزایش داده، موجب تسریع در فساد ابریشم می‌شود.

ابریشم در مقابل مواد اکسید کننده حساس است، از این رو در موقع عمل با سفید کننده‌ها و به ویژه آب اکسیژنه باید دقت کافی شود. اسیدهای غلیظ باعث متلاشی شدن ابریشم می‌شود ولی اسیدهای رقیق در شرایط معمولی اثری بر روی ابریشم نمی‌گذارد. فقط به سرعت جذب ابریشم می‌شوند که زدودن آنها به سادگی انجام پذیر نیست.

آسیب‌پذیری ابریشم در برابر قلیایی‌ها به مراتب کمتر از آسیب‌پذیری پشم می‌باشد و اثری که قلیایی‌های ضعف نظیر صابون، براکس و آمونیاک بر روی ابریشم باقی می‌گذارند، بسیار ناچیز و تقریباً غیر محسوس است و قلیایی‌های با غلظت بیشتر مانند محلول رقیق هیدروکسید سدیم یا سود سوزآور باعث کاهش استحکام و شفافیت رنگ ابریشم می‌شود و محلول غلیظ سود سوزآور قادر به حل ابریشم در خود می‌باشد. در شرایط معمولی، ابریشم در برابر حلال‌های آبی مقاوم و آسیب‌پذیری آن ناچیز است.

صنایع دستی ساخته شده با ابریشم

 موارد مصرف ابریشم

1-پارچه بافی

ابریشم هم در بافت پارچه های لطیف و خنک مناسب فصل گرما و هم در لایه آستر خزهای زمستانی به عنوان عایق حرارتی گرم مورد استفاده قرار داشته است. از موارد دیگر مصرف ابریشم بافی می توان به لبه یقه، سرآستین و پیش سینه لباس های محلی فاخر اشاره کرد.


پارچه ابرییشم

2- شعر بافی

شعر به معنای مو است و به خاطر شباهت تارهای ابریشم به مو این اسم را روی آن گذاشته شده است. در حقیقت شعر بافی بعد از قالی بافی رایج ترین حرفه در کاشان بوده است و هنوز کارگاه هایی در محلات قدیم باقی مانده که پیرمردها در آنها پشت دستگاه های شعر بافی تارها را می بافند و هر چند بار که شکل کار دستگاه را توضیح میدهند کمتر میفهمی؛ دستگاهی به ظرافت یک دستگاه پیانو و پیچیدگی دستگاه چاپ. به هر دستگاه شعر بافی یا مخمل بافی کارخانه می گفتند. مصرف کننده فعلی این پارچه ها کرد های ایران و عراق هستند که به عنوان سر بند یا کمربند از آن استفاده می کنند.

شعر بافی ابریشم

پیرزن هنرمند در حال کار بر روی دستگاه شعر بافی

3-مخمل بافی

مخمل ، نوعی پارچه ابریشمی پرزدار و نوع پیشرفته تر و پرکارتر آن ، مخمل برجسته است که از زری هم قیمتی تر است.


مخمل بافی ابریشم

فرش بافی

امروزه بافت فرش و قالی ابریشمی بسیار رونق دارد و قالی ابریشمی ایران به کشورهای مختلف جهان صادر می شود.

فرش ابریشم

4-فرش ابریشم

اولین قالیچه دستبافت که فرش پازیریک نام دارد، در گور یخ زده یکی از فرمانروایان سکایی در محدوده کشور روسیه و ۷۹ کیلومتری مرز مغولستان پیدا شده است. این فرش دیتبافت ایرانی، اکنون در موزه آرمیتاژ روسیه است. در موزه فرش ایران هم نمونه مشابه این فرش وجود دارد که از آن نگهداری می شود. در این پست با فرش ابریشم و درآمد حاصل از این شغل بیشتر آشنا می شوید.

تاریخچه فرش ابریشمی

به زمان قالی‌های ابریشم دستباف ایرانی در دوره صفویه برمی گردد. فرش‌های ابریشمی، نه تنها به دلیل بافت ریز و ویژگی‌های درخشان و صیقلی کرک، بلکه به دلیل کیفیت رنگشان، مجلل هستند. جلوه های خوشرنگی که ابریشم دارد به هیچ وجه با بهترین پشم قابل قیاس نیست. ابریشم یک الیاف جادویی است که به طور باور نکردنی نازک و فوق العاده قوی است. این ویژگی‌ها زمانی که نور توسط ساختار منشوری الیاف منعکس می‌شود، با درخشندگی رنگ‌ها تطبیق داده می‌شوند. ابریشم نرم است اما به طور استثنایی بادوام می‌باشد و به عنوان یک کالا، معروف‌ ترین راه تجارت جهان را ساخته است. امروزه ابریشم هنوز هم الیاف تجملی اصلی است.

انواع فرش های ابریشمی

فرش تمام ابریشم

به فرشهایی که پرز و چله آن از جنس ابریشم باشد تمام ابریشم گویند.

فرش گل ابریشم

در این گونه فرشها در نقش ها و دور حاشیه ها به جای پرز پشمی از ابریشمی استفاده می شود و معمولا چله این گونه فرشها از ابریشم است.

فرش کف ابریشم

فقط در زمینه این گونه فرشها به جای پرز پشمی از پرز ابریشم استفاده شده است.

ظاهر درخشان فرش‌های ابریشمی دست بافت

فرش ابریشم

فرش ابریشم

فرش دستباف ابریشم دارای خودتابی بی‌چون و چرا، درخشندگی و بافت نرم مجلل هستند. این الیاف مجلل هنگامی که صنعت فرش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد یا هنگامی که به عنوان تاکید زینتی برای دادن یک درخشش به طراحی‌ها است، ، دارای اثر جادویی هستند. الیاف ابریشمی نازک‌تر از موی انسان، ساختار بلوری دارند که نور محیط را منکسر می‌کنند و ظاهر براق درخشانی را ایجاد می‌کنند که به عنوان الیاف طبیعی شناخته شده است. اگر چه روند برای باز کردن هزاران فوت ابریشم از پیله کرم ابریشم خسته کننده است، نتیجه خیره کننده به کارش می‌ارزد. این فرش‌های با شکوه در هند، چین، ایران و ترکیه به طور گسترده تولید می‌شدند. فرش‌های ابریشمی دستباف دارای زیبایی بی‌نظیر و ظاهری لوکس هستند که باعث می‌شود آنها به طور استثنایی مطلوب باشند. هنگامی که روی کف یا روی دیوار نمایش داده می‌شود، فرش‌های دستباف ابریشم ظاهری گیرا ایجاد می‌کنند.

فرش دستباف ابریشم خالص قم

شهر قم به عنوان مرکز تولید بهترین قالیچه ابریشم خالص شناخته شده است. تولید فرش ابریشم در قم که از حدود ۷۰ سال پیش آغاز شده است، از این لحاظ دارای اهمیت است که دارای طرح‌های جذاب، رنگ‌های دلپذیر و بافت خوب فرش‌های خود در سراسر جهان است. بیشتر فرش‌های قم دارای الگوهای منحنی و شکل‌های گلدار استادانه درست شده با برگ‌های پیچیده و انگورها هستند. استفاده از رنگ‌های پر طراوت از کرمی تا قرمز، آبی و مشکی درجه‌بندی شده است و منجر به ایجاد برخی از زیباترین قالی‌های ابریشم موجود شده است

تفاوت فرش ابریشم ماشینی و دستبافت

فرشهای دستباف ابریشمی معمولاً به لحاظ قیمت بالاتر بوده و کیفیت بسیار مرغوبی دارند. از دیگر تفاوتهایی که می توان برای فرشهای دستباف ابریشم و فرشهای ماشینی ابریشم ذکر کرد این است که در فرشهای ماشینی از الیاف مصنوعی استفاده می شود در حالی که معمولاً در فرشهای دستباف از الیاف و ابریشم هایی که میزان مواد مصنوعی در آنها کمتر است استفاده می شود.

درآمد شغل قالی بافی ابریشمی

علت اینکه قالیچه‌های ابریشمی گرانتر از قالیچه های پشمی هستند، زمان اضافی مورد نیاز برای بافتن آنهاست. از آنجا که ابریشم بسیار نازک‌ تر از پشم است، لذا تعداد گره در یک فرش ابریشم دستباف معمولا ۳ یا ۴ برابر بیشتر از فرش پشمی دستباف مشابه است. این به این معنی است که فرش ابریشم می‌تواند جزئیات بیشتری در مقایسه با فرش پشم را داشته باشد و این همچنین به این دلیل است که فرش‌های ابریشم بسیار لوکس‌تر هستند.بیشتر سود حاصل از قالی بافی به جیب تاجران فرش می رود. به صورت میانگین با پرداخت ۱ میلیون تومان به بالا می توانید صاحب یک تابلوفرش زیبا شوید.

تابلوفرش های ابریشمی نیز بالای یک میلیون تومان قیمت دارند و قیمت اقلام صادراتی بین ۱۰ تا ۲۰ هزار دلار در نوسان است. یک فرش ابریشمی با توجه به نوع بافت و مقدار ابریشم بکار رفته در آن متفاوت است مثلاً یک فرش ابریشم ۳ متری با کیفیت حدود ۳۰ میلیون ارزش دارد.

تابلو فرش ابریشم

درآمد این شغل نیز بسته به سرعت کار شما، هنر شما و … بطور متوسط می توانید سالیانه ۳۵-۶۰ میلیون باشد.دوستانی که در مورد این مطلب سؤال دارند، لطفاً در بخش نظرات آنرا ثبت نمایند تا به سؤال ها پاسخ داده شود.

مناطق توليد ابریشم بافی

خراسان زاوين، كلات نادري، راز، جرگلان، مانه و سملقان

منابع:

خبر گزاری جمهوری اسلامی

سایت کویرها و بیابانهای ایران

دانشنامه نمیک از تمامی هنردوستان ،اساتید ایران برای پیشرفت ایران عزیزمان در تمامی زمینه ها دعوت به همکاری می نماید شما عزیزان با با دادن نظر و ارسال اطلاعات تکمیلی خود در این زمینه برای پیشرفت کشور عزیزمان در علم و فن آوری میتوانید باعث پیشرفت و تکامل کشور شوید

راهای ارتباط با ما

ایمیل : info@nmik.ir

برای سهولت ارسال نظرات و ارتقاء دانشنامه شما همچنین میتوانید متن و عکسهای خود را در وات ساپ با این شماره :09014465636 ارسال نمایید.

با تشکر تیم نمیک